دیوان شمس - غزلیات

شراب عشق را برایم بیاور که از شدتِ دوری و عطش، دردمند و بی‌قرارم؛ خداوند چنان پیوندی با من برقرار کرده و مرا در چنگِ خود گرفته است که تا این حد گرفتار و شیدای او شده‌ام.

جام شرابی را بیاور که درخششِ آن، خورشید را نیز شرمنده می‌کند؛ به جانِ همان عشق سوگند می‌خورم که از هر چه غیر از عشق و حقیقتِ الهی است، بیزارم.

آن محبوبی را بیاور که اگر او را صرفاً «جان» بنامم، در حقش کوتاهی کرده‌ام و این نام برای او ناچیز است، چرا که حضورِ او باعث می‌شود دردهایِ ناشی از دوریِ جان از اصلِ خود، پایان یابد.

آن محبوبی را بیاور که نامش در دهانِ من نمی‌گنجد و وصف‌ناپذیر است؛ چرا که تلاش برای گفتنِ نامِ او، واژه‌ها و نظمِ کلامِ مرا از هم می‌پاشد.

آن محبوبی را بیاور که همتا ندارد؛ چرا که وقتی با او هم‌نشین می‌شوم، من که در ظاهر گول و نادان به نظر می‌رسیدم، در برابرِ عقلِ او به پادشاهِ هوشمندان و زیرکان تبدیل می‌شوم.

آن محبوبی را بیاور که اگر لحظه‌ای از یادِ او خالی بمانم، چنان تیره و تار می‌شوم که گویی از منکران و بی‌دینان شده‌ام.

آن محبوبی را بیاور که مرا از این رفت‌وآمدهایِ بیهوده و وعده‌هایِ پوچِ دنیا رها کند؛ زود بیا و بهانه نیاور که چطور و چگونه می‌خواهی او را نزد من بیاوری.

آن محبوبی را بیاور که سقفِ آسمان‌هایِ مادی را در هم بشکند و مرا ببرد؛ چرا که از شب‌هایِ طولانیِ دنیا که پر از دودِ آه و فغانِ من است، خسته شده‌ام.

آن محبوبی را بیاور که پس از مرگِ من نیز، از خاکِ وجودم چنان سخنی به زبان آورد که گویی نجارِ ماهری در حالِ کار است و من هنوز زنده‌ام.

شرابی را بیاور که همچون قدحی امین باشد؛ یعنی چنان پاک و خالص باشد که هر چه در وجودم (شکم) می‌ریزد، آن را به‌طورِ پاک و شفاف بازگرداند.

آن نجارِ جان گفت: کاش پس از مرگِ من، پیروانم چشمِ دل باز می‌کردند و با دیدنِ اسرارِ نهفته در وجودم، به ذوق و شوق می‌آمدند.

نباید تنها به استخوان و خونِ من نگاه کنند؛ اگرچه تنِ من در نظرِ آنان خوار و ناچیز است، باید به روحِ بلندمرتبه و عزیزم بنگرند.

چه نردبانِ بلندی ساخته‌ام (نجاری کرده‌ام) که حرکتم تا هفت آسمان بالا رفته و به اوجِ کائنات رسیده است.

من همچون عیسی (روح) به آسمان رفتم و خرِ جسمم (نفسِ اماره) در زیرِ پایم رها ماند؛ نه غصه خر را دارم و نه به بارِ سنگینِ او توجه می‌کنم.

مانندِ ابلیس در داستانِ خلقت، تنها ظاهرِ آب و گلِ آدم را نبین؛ بلکه ببین که در پسِ این کالبدِ خاکی، صدها هزار گلستان از معانیِ الهی پنهان است.

از این کالبدِ خاکی (گوشت و پوست)، خورشیدِ شمسِ تبریزی طلوع کرد؛ من همان خورشیدم و سرم را از این گِل و لایِ مادی بیرون می‌آورم.

دچارِ اشتباه نشو که مرا دوباره همان گل و لایِ ناچیز ببینی؛ من همیشه برقرار و جاودانه‌ام و از اینکه به این صورتِ مادی پوشیده شده‌ام، شرمسارم.

من هر صبحگاه، خورشیدوار طلوع می‌کنم تا چشمانِ کورِ نابینایانِ حقیقت را بسوزانم؛ برایِ خاطرِ این کوران، من هرگز غروب نمی‌کنم و همواره تابانم.