دیوان شمس - غزلیات

با ناز و آرامش به سوی تو بازگشتم تا جان خود را در راه عشق تو فدا کنم؛ ای کسی که بارها مرا از بندِ غم‌ها و سختی‌های جانکاه رهانیده‌ای.

من همچون زمینِ خشک و تشنه‌ای هستم و لطفِ تو همچون ابر باران‌زا و سرچشمه‌ی سیرابی من است؛ جز رحمتِ تو (رعد اشاره به بشارتِ باران دارد) چیزی نمی‌طلبم و جز چنگ زدن به زلفِ پیچیدۀ تو، چیزی نمی‌گیرم.

اسیرِ تو بودن، صدها مرتبه از پادشاهی و بزرگیِ دنیا خوش‌تر است، به‌ویژه آن لحظه‌ای که با نوازش بگویی ای دلِ شکسته‌ام، تو اسیرِ منی.

آن خاکی که به تو رسیده و وجودش با تو گره خورده، از طلایِ خالص که بی‌ارزش رها شده باشد بهتر است؛ به‌ویژه آن دم که تو مرا خطاب کنی و بگویی ای بینوایِ فقیرِ من.

از ماجرایِ عقل و منطق گذر کن و به عقل بگو که دیگر ماجراجویی نکند؛ چرا که موسیقی و چنگ، ورد و ذکرِ من شده و عشقِ مست‌کننده‌ی تو، شیخ و پیر و مرشدِ من است.

ای جانِ جانانِ مستان و ای گنجِ ارزشمند برایِ آنان که از دنیا تهی‌دست‌اند، من در بهشتِ زیباییِ تو غرق در شیرینی و شهدِ گوارایِ عشقم.

من رستاخیز و تحولی عظیم را دیدم و دیگر خود را ندیدم (خویشتنِ خویش را فراموش کردم)؛ اگرچه در راهِ تو همچون کمان خمیده و ناتوان شدم، اما چون تیر، تیزپرواز و رها گشتم.

من پیش از این خاکی بودم، اما با وزشِ بادِ عشقِ تو، این خاکِ ناچیز به آسمان پر کشید و اوج گرفت؛ بی تو کجا می‌توانم بروم ای کسی که هستی‌ام به تو وابسته است؟

ای نورِ دیده و ای روشناییِ دین، تو گفتی که عقل را کنار بگذارم؛ ای کسی که پرده‌هایِ جهل را دریده‌ای، دیگر تا کی می‌خواهی مرا در این جنگ و ستیز با خود باقی بگذاری؟

من از همان روزِ نخستینِ خلقت (روزِ الست) بندۀ تو بوده‌ام و همواره متعلق به تو هستم؛ آن دوری و فراقِ آتشین که تو آن را بر من روا داشتی، مرا مدام به سویِ خود می‌کشاند.

این درختِ وجودِ من، بدونِ بهارِ رویِ تو چگونه بخندد و شکوفه دهد؟ و چگونه نانِ وجودم پخته شود، تا زمانی که تو خمیرم را نسرشته و آماده نکرده‌ای؟

از لحظه‌ای که سفره‌یِ کرمِ تو را دیدم، از هرچه طعامِ دنیوی است آزاد شدم و از وقتی که خودِ تو را یافتم، از نفسِ خود و خودخواهی‌هایم فریادِ رهایی سر دادم.

وقتی از من گذشتی و بی‌اعتنایی کردی، من نیز از عقل و جان گذشتم؛ و وقتی که در من اثر کردی، وجودم را به بلندایِ آسمانِ اثیر رساندی.

در پایانِ نمازم (در قعده) به من سلامی بگو ای جانِ برگزیده‌ی من؛ تا این نشستنِ پایانیِ من، بی سلامِ تو نباشد.

چرا دست‌افشانی نکنم، در حالی که معشوقِ خوبِ من در دستِ من است؟ چرا پای‌کوبی نکنم، در حالی که صدایِ بمِ عشق، جایگزینِ صدایِ زیرِ هستیِ من شده است؟

ای جان، خدمت و ارادتِ مرا به شمسِ دینِ تبریزی برسان؛ چرا که خدمت به آن مشرقِ انوار، باعث شده است که من از پرتوِ او روشن و نورانی شوم.