دیوان شمس - غزلیات

اگر تو از شرابِ عشق سرمستی، به سوی ما بیا که ما نیز در زمره مستانیم؛ وگرنه ما اهلِ ناز و کرشمه و غرورِ متکلفانه نیستیم و توجهی به آن نداریم.

آن زیبارویان که مایه درمانِ دل‌هایِ دردناک ما هستند، خود چنان در مستیِ جمالِ خویش غرق‌اند که نمی‌دانند ما نیز در جایگاهِ درمانِ آن‌ها هستیم.

و اگر آن زیبارویان به ارزش و جایگاهِ والای خود آگاه شوند، این غرورِ کاذب را درهم می‌شکنند؛ چرا که وقتی درمان به فکرِ درمانِ خود برآید، ما خودِ همان درمان هستیم.

ما از خود بیخود و خراباتی هستیم و سراسرِ عالمِ بی‌خودی از شورِ ما به هیجان آمده است. ما گنجِ شادی هستیم، اگرچه در این ویرانه جسم و دنیا پنهان شده‌ایم.

کدخدا و بزرگِ ما در این عالمِ خرابات، تنها ساقیِ بزمِ عشق است و بس. او صاحبِ اختیار و همان پروردگارِ ماست و ما جز او را نمی‌شناسیم.

شخصِ مست را با اندوهِ دنیوی و تدبیرِ عقلانی چه کار؟ برای ما تفاوتی نمی‌کند که در صدرِ مجلس باشیم یا همچون دربان بر درگاه ایستاده باشیم.

هر کس که در پیِ مقام و صدرنشینی است، در واقع همچون دربانِ درگاهِ حقیر است. ما که از وجودِ خویش غافلیم، تنها با آن جانان همراهیم.

من نمی‌خواهم سخنی بگویم مگر آنکه ساقی خود بر زبانِ من جاری کند؛ چرا که او در دلِ ما می‌دمد و ما همچون نی یا انبانی خالی هستیم که تنها به دمِ او صدا داریم.

خوشا آن محبوبِ زیبارو که حقیقتِ ما را می‌شناسد؛ او بارِ گرانِ هستیِ ما را به دوش می‌کشد، با اینکه ما پیوسته با بی‌خردیِ خود او را می‌رنجانیم.

یارِ ما حقیقتِ خویش را می‌داند اما خود را می‌شکند و با فروتنیِ تمام، خود را ارزان و بی‌مقدار جلوه می‌دهد.

او از سرِ لطف و کرم، همچون شاخه‌ی تری در برابر ما سر فرود می‌آورد و ما همچون برگ‌هایی لرزان، از بیمِ جدایی از او، پیوسته در لرزشیم.

ای جانِ من، لحظه‌ای مرا به حالِ خود واگذار که سکوت در این مقام خوش‌تر است؛ ما سخن‌گویانی خاموشیم که همچون ترازویِ حقیقت‌سنج، بی‌کلام سخن می‌گوییم.

سخن را کوتاه کن، حتی اگر بیانِ راه‌ها و رکن‌ها از اصول باشد؛ ما که خود به سرچشمه و اصل رسیده ایم، چرا باید به فرعیات و ارکان مشغول شویم؟