دیوان شمس - غزلیات

رزق و روزی خود را از عالم بالا می‌گیرم و دهانم را بر خوردنی‌های دنیایی بسته‌ام. اگر جسم من از گرسنگی ناله کند، من به سبک‌بالی و رندی به آن می‌خندم و اعتنایی نمی‌کنم.

مانند بلبلِ مست از عشق، قفسِ تن را شکستم و به سوی عالم بالا پر کشیدم، چرا که اصل و خاستگاهِ من از آسمان بلند است.

آن‌چنان از شراب عشق مست نیستم که به نیازهای مادی (آب و آتش) محتاج باشم. من غرق در دیوانگیِ مقدس هستم و خود را اسیرِ بندهای عشقِ تو می‌دانم.

اگر سر و مقامم از دست رفت، مهم نیست؛ من با گیسوانِ پر پیچ و تابم که نمادِ زیبایی و پیوند با توست، دلخوشم. اگر مرکبِ دنیوی‌ام بمیرد، اهمیتی ندارد، چون من بر مرکبِ بلندِ همتِ خویش سوارم.

من سرشار از نفخه الهی‌ام، چون من همچون نی، خالی از خویشتنم و تو نایی‌زنِ آنی. چون تو از جنسِ منی و خویشِ حقیقیِ منی، من به این خویشاوندی دلبسته‌ام.

برای رسیدن به شیرینیِ یاد تو، طَبله‌ها (صندوقچه‌های) بسیاری را شکستم و برای رسیدن به آب حیاتِ وجودت، جوی‌های بسیاری حفر کردم.

از آنجا که تو جانِ جهانی، برای دفعِ چشم‌زخمِ مدعیان و بدان، اگر مرا مانند اسفند در آتش بسوزانی، سزاوار است؛ چرا که من همان اسفندِ سوختنی برای دفعِ بلا از تو هستم.

اگر از شدت عشق مانند عود می‌سوزم و یا مانند عید در شادی و سازم، شادی و غمِ من نه از عوامل بیرونی (مانند عید یا عود) است، بلکه از درون می‌جوشد و به این اسباب وابسته نیستم.

تمام فکرم گرفتار عشق توست و آن‌قدر بی‌خودی هستم که حتی به فکرِ خودم هم نیستم. هیچ خبری از احوالِ خود ندارم که در چه حالم یا در چه جایگاهی هستم.

در وجودِ تو هیچ ترشی و خشمی نیست، اگر هم تندی کردی، به خاطرِ قاصدی بوده که پیام آورده؛ چرا که اگر من هم ظاهراً تند و تلخ باشم، در باطن سراسر شهد و قندم.

وقتی دلم مستِ توست، همه جان‌های عالم بنده و غلام من‌اند. و اگر از دست تو زهری هم به من برسد، آن زهر نه تنها مرا نمی‌کشد، بلکه هیچ گزندی به من نمی‌رساند.

سویِ والایِ سدرة‌المنتهی (درختِ بهشتی) را برایم پایین بیاور و در کفِ دستم بگذار و کمندِ عشقِ خود را به سویِ آن قلعه رفیعِ حقیقت برانداز تا من به آنجا برسم.

نه به مال و ثروت دنیا دل می‌بندم و نه از گردشِ روزگار می‌ترسم. وقتی من با بخششِ وجودم، بیش از حد خرجِ عشق می‌کنم، دیگر برایم مهم نیست که دنیا به من دخل و درآمدی بدهد یا ندهد.