دیوان شمس - غزلیات

آن نغمه‌یِ جان‌بخش و روحانی را بنواز که من از شیرینیِ آن مست و بی‌قرارم؛ ای که بخشنده‌یِ حقیقیِ حالِ خوش به مستانِ این راهی، جامی بزرگ و لبریز از شرابِ معرفت به دستم بده.

ای بزرگِ مستان و پیشوایِ راه، از رویِ خشم رو از من مگردان؛ چرا که من در شورِ این عشق، ناخواسته و در حالِ بی‌خودی، پیمانه‌هایِ بسیاری را شکستم (کنایه از گسستنِ عادت‌ها و مصلحت‌اندیشی‌ها).

کسی که بیست سبو از این شرابِ عشق می‌بخشد، یک قدح چه اهمیتی دارد که از آن دریغ کند؟ شیشه‌یِ «منیت» و هستیِ خود را بشکن، چرا که هیچ‌کس مانندِ من، تو را پرستش نمی‌کند و به تو دل نبسته است.

از من نپرس که کی هستم و چه جایگاهی دارم، فقط آن جامِ فراگیر و همه‌جانبه (ساغرِ شش‌سو) را به من بده؛ چرا که وقتی در پیِ نوشیدنِ آن مست شدم، خودت خواهی دید که حقیقتِ من چیست و در چه مقامی هستم.

از آنجا که من در اثرِ پرستشِ این شرابِ عشق، در دریایِ مستی غرق شده‌ام، دیگر بیهوده به دنبالِ من نگرد؛ زیرا من از جویبارِ محدودِ تو و تعلقاتِ تو رهایی یافته‌ام.

ای سرور و بزرگِ من، امروز بدونِ هیچ ترس و تردیدی آن جامِ عشق را به من بده؛ چرا که من ریشه‌یِ غم و اندوه را در وجودم قطع کرده‌ام و از همه‌یِ غصه‌هایِ این جهان آزاد شده‌ام.

از آنجایی که من تنها سایه‌ای از زیباییِ تو هستم، هر کاری که تو انجام دهی، من نیز همان را انجام می‌دهم؛ هرگاه تو بیاشامی، من نیز می‌آشامم و هرگاه تو بنشینی، من نیز می‌نشینم (اشاره به فنایِ اراده در برابرِ اراده‌یِ حق).

من همان مستِ دهل‌زن هستم که در میدانِ عشق، چنان مستانه و شجاعانه گام برداشتم که دهلِ خود را همچون پرچمِ پیروزی بر سرِ نیزه برافراشتم و هویتِ عاشقانه‌یِ خود را آشکار کردم.

ای که سالکِ راهی، سکوت کن؛ چرا که فنا و نیستی، تنها با خاموشی و سکوت به دست می‌آید. حالا که من از قیدِ «هستی» و خودخواهی رها شده‌ام، تو مرا دوباره به بندِ «من بودن» بازنگردان.