دیوان شمس - غزلیات

هر کس ادعا کند که آن نورِ حقیقت و چهرهٔ دل‌ربای معشوق را دیده است، نزد من باید امتحان پس بدهد؛ چرا که من به سادگی و بدون آزمودن، چنین ادعای بزرگی را از کسی نمی‌پذیرم.

امید که چشمِ حسودان از خیالِ او دور باشد؛ دیشب در خلوتِ رویا، آن‌قدر لطف و مهربانی از او دیدم که از شدت شرمساری و ناتوانی در درکِ چنان مقامِ بلندی، تا صبح از سرِ خجالت پشتِ گوشم را می‌خاراندم.

اگرچه آن محبوب، مکار و حیله‌گر است و دائم با عاشق بازی می‌کند، اما من با زیرکی و ممارست، گوهرهای معرفت و نقدینهٔ عشق را از میان وسایل و اسباب او دزدیده‌ام.

وقتی دستم از کار افتاد و دیگر نتوانستم به آن دزدیِ عارفانه ادامه دهم، از آن کار دست کشیدم؛ چرا که شنیده بودم دزدی وجود دارد که از خودِ من هم در این کار استادتر و دزدتر است (اشاره به قدرت قضا و قدر الهی که همه چیز را از عاشق می‌ستاند).

همهٔ پرندگانِ راهِ حقیقت با تکیه بر بال و پرِ تلاش و عبادتِ ظاهریِ خود پرواز کرده‌اند، اما من بدون هیچ ابزار و تواناییِ شخصی، تنها با تکیه بر لطفِ او به پرواز درآمده‌ام.

من همواره با دست و انتخابِ خودم، ظرفِ هستی و منیّتِ خویش را شکسته و با پنجه‌هایِ تدبیرِ خودم، پردهٔ آبرو و حجاب‌هایِ خود را دریده‌ام.

من با ناخن‌های خودم، ریشه‌ها و اصلِ وجودِ مادی‌ام را از جا برکنده‌ام (تلاش برای فنا) و از ابرِ چشمانم بر کشتزارِ جانم باریده‌ام تا وجودم شکوفا شود.

ای فردِ سیاه‌دل و بی‌بصیرت که بر رنج و تلاش‌های من خندیدی، چرا مسخره می‌کنی؟ فصلِ بهارِ حقیقت نشان خواهد داد که من چه بذرهای گران‌بهایی در وجودم کاشته‌ام.

به خاطر رسیدنِ فصلِ بهارِ لطفِ شمس تبریزی (آن رهبر و پادشاه جان)، در درونم سراسر خنده و سرور است و در ظاهرم رنج و ناله می‌بارم.