دیوان شمس - غزلیات

اگر کسی به کمالات ظاهری می‌بالد، ما آن را به رسمیت نمی‌شناسیم؛ زیرا در مکتبِ عشق، هر معلمی که تنها بر دانشِ اکتسابی تکیه دارد، از قدرتِ معنوی بی‌بهره است.

مانند یوسف پیامبر، تهمت‌پذیر باش تا راهی به زندانِ خلوتِ عشق بیابی؛ زیرا تنها کسانی که در نگاهِ مردم بدنام و خطاکار جلوه می‌کنند، به این زندانِ معنوی وارد می‌شوند.

جایگاهِ فردِ عاقل و عافیت‌طلب در صدرِ مجلس و منصب‌های دنیوی است، اما جایگاهِ عاشقِ مجنون‌صفت در قعرِ زندانِ بلاست. حبس و تهمت نصیبِ عاشق است و تخت و منبر نصیبِ عالمِ ظاهر‌بین.

کسی که به عشقِ تو چشم می‌دوزد، حرص و طمعش کم می‌شود و کسی که گفت‌وگوی حقیقیِ عشق با او آغاز می‌گردد، دیگر زبانِ گفتار ندارد و به خاموشی می‌گراید.

آن «شیرِ آسمانی» (قدرتِ الهی) حتی بر شیرانِ قدرتمند نیز چنگ می‌اندازد؛ این عشقِ خون‌خوار، با غمزه و اشاراتش، ابایی از بیدادگری نسبت به نفسِ انسان ندارد.

چه بگویم یا سکوت کنم، چه به جوش و خروش بیایم یا آرام باشم، من در این غوغایِ عشق خوشبختم؛ تو برو و به سلامت و عافیتِ خود مشغول باش.

ای ساقی، مشکِ خود را ببند؛ اگرچه شنیدنِ این معانیِ عمیق در لحظه‌یِ دریافت، مستی می‌آورد و این آموزه‌ها حیرت و شگفتی در جان می‌افکند.