دیوان شمس - غزلیات

ما همچون قطراتی در دریای بیکرانِ وجودِ تو غرق شده‌ایم، پس چگونه می‌توانیم مدعیِ دانستن باشیم؟ ما که در گردابِ عشق، درگیرِ شور و شرِ عاشقی شده‌ایم، از حقیقتِ این حالتِ خویش چه می‌دانیم؟

در هر لحظه از شرابی که از عالمِ بی‌مکان (عالمِ غیب) نوشیده‌ایم، مست‌تر می‌شویم؛ وقتی در چنین مستیِ عمیقی غوطه‌وریم، دیگر چه شناختی از خود یا جهان داریم؟

همین که گوهرِ ارزشمندِ زیباییِ تو را دیدیم، چهره‌های ما چون زر (طلا) رنگ‌باخته و ارزشمند شده است؛ در این مقامِ شیدایی، ما دیگر از حقیقتِ حالِ خود بی‌خبریم.

از وقتی که عشقِ تو، اختیار و پایِ حرکتِ ما را گرفته است، ما سرگشته و بی‌قرار شده‌ایم؛ حال که اختیار از دست رفته، دیگر چگونه می‌توانیم از خود سخن بگوییم؟

تمامِ هستیِ ما، چه خشک (ظاهر) و چه تر (باطن)، جلوه‌ای از وجودِ توست؛ ما از این یگانگی، در هر حالی شادمانیم و بیش از این درکی نداریم.

ما به زلفِ تو (اسرارِ نهانِ معشوق) چنگ زده‌ایم و به این پیوند افتخار می‌کنیم، ولی در عمقِ این معنا چندان غرقیم که چیزی از چراییِ آن نمی‌دانیم.

اگر تمامِ جهان دگرگون شود و زیر و زبر گردد، برای ما تفاوتی نمی‌کند؛ ما خود در آن دگرگونی غرقیم و از این بیگانگی با جهان چیزی نمی‌دانیم.

اگر باغ و سبزه خشک شود و زیبایی‌های ظاهری از بین برود، ما از تو تغذیه می‌کنیم و از تو بهره می‌بریم، پس از رنج‌های دنیوی بی‌خبریم.

اگر گل‌های باغِ جهان پرپر شوند، ما گلِ حقیقت را از وجودِ تو می‌چینیم؛ ما در این اتصال به منبعِ زیبایی، از فقدانِ ظواهر بی‌خبریم.

اگر آسمان هزاران ماهِ درخشان نشان دهد، باز هم چشمِ ما تنها به جمالِ تو دوخته شده است و از جلوه‌های دیگرِ جهان ناآگاهیم.

اگر تمامِ جهان از شیرینیِ خوشبختی پُر شود، ما همچنان به مستیِ عشقِ تو راضی‌تریم و از لذت‌های دنیوی هیچ نمی‌دانیم.

ای شمس تبریزی! ما همچون قمری هستیم که تنها به واسطه‌یِ پرتوِ خورشیدِ وجودِ تو می‌درخشیم؛ وقتی نورِ ما از توست، از حقیقتِ خویش چه دانیم؟