دیوان شمس - غزلیات

امروز چنان در دریای حال و شوریدگی غرق شده‌ام که حتی تفاوت میان بار و حیوانی که آن را حمل می‌کند نمی‌فهمم؛ و در این حال، میان زیبایی گل و تیزی خار نیز هیچ تفاوتی قائل نیستم.

امروز یارِ من، مرا از آن حالِ قبلی به کلی بیرون برد و در چنان جایگاهی قرار داد که دیگر میان وجودِ خویش و وجودِ یار، هیچ مرزی نمی‌بینم و نمی‌دانم کجا من هستم و کجا یار.

دیروز شرابِ محبت، مرا از مستیِ خود به آستانه درگاهِ یار رساند؛ اما امروز چنان درمانده‌ام که تفاوتِ میانِ «در» (نشانه وصال و ورود) و «دار» (نشانه مرگ و نیستی) را تشخیص نمی‌دهم.

پارسال دل من به واسطه ترس (از قهر خدا) و امید (به لطف او) دو بال داشت و با این دو حرکت می‌کرد، اما امروز چنان حالی دارم که تفاوتِ میانِ بالِ پرواز و سالِ گذشته را نیز درنمی‌یابم.

قبلاً از چهره زرد و رنجورم که مانند طلا بود، شکایت داشتم؛ اما اکنون از شکایت رها شده‌ام، چرا که دیگر تفاوتِ میانِ طلا (زر) و زاری و ناله (زار) را نمی‌دانم.

عاشقانِ معمولی نسبت به کارهای دنیوی کور و بی‌خبر هستند، اما نه به آن شوری که من دارم، چرا که من حتی تفاوت میان «کر» (ناشنوا) و «کار» را هم نمی‌دانم.

بافنده‌ای که دامنِ آلوده داشت، تار و پودِ پارچه را درید و از شدتِ مستی می‌گفت که تفاوتِ میان «تر» (آلوده/خیس) و «تار» (نخ پارچه) را نمی‌دانم.

من همچون چنگ (ساز) هستم که از زمزمه و نغمه‌های خودش هیچ خبری ندارد؛ من اسرارِ الهی را بر زبان می‌آورم، اما خود از حقیقتِ این اسرار بی‌خبرم.

من مانند ترازویی هستم که در بازارِ دنیا هستم؛ کارهای بازار را به انجام می‌رسانم (می‌سنجم)، اما از ماهیت و حقیقتِ این بازارِ پرهیاهو هیچ درکی ندارم.

در انگشتِ عشق، من همچون قلمی هستم که بی‌اختیار و مضطرب هستم؛ من طومارِ زندگی را می‌نویسم، اما از محتوای این طومار هیچ آگاهی ندارم.