دیوان شمس - غزلیات

در مقام عشق، من همچون سلیمان نبی بر جان‌ها و معانی والا سلطه دارم و با مرغانِ روح که هم‌سخن من‌اند، مأنوسم. هم شوقِ رسیدن به محبوبِ پری‌چهره و لطیف را دارم و هم بر فنونِ فراخواندنِ آن حقیقتِ نهان، آگاهم.

هر کسی که روحی لطیف و گریزان داشته باشد، من سریع‌تر از هر کس او را در ظرفِ وجودم اسیر می‌کنم؛ چرا که با وردها و افسون‌های معنوی‌ام، او را به چنگ می‌آورم.

از این تجربه‌ی روحانی و شگفت، هم حیران و سرگشته‌ام و هم به حقیقتی درونی آگاهم؛ با اینکه در ظاهر در سکوتم، اما در باطن گویا هستم و راهنمایِ خاموشانِ طریق.

فریاد که آن مریمِ جان و حقیقتِ مقدس، امروز جلوه‌ای متفاوت یافته است؛ آن‌چنان مبهوتِ این تغییرِ حال شده‌ام که حتی توانِ فریاد زدن هم ندارم.

به خاطر آن جلوه‌ی رنگین و جادویی، از خویشتنِ خویش تهی شده‌ام و همچون گیسویی آویزان، سرگشته‌ام. همچون پروانه‌ای که گردِ شمعِ وجودِ او می‌گردم و از این سرگشتگی، بسیار پریشان‌حالم.

به محبوب گفتم که ای عزیز، امروز چهره و حالت متفاوت است. او پاسخ داد که با دیدگانِ مادی و بشری به من نگاه مکن، چرا که حقیقتِ من فراتر از این کالبدِ انسانی است.

ای سالک، اگر ادعای مردانگی و شجاعت در طریقِ عشق داری، پس این تشویش و اضطراب چیست؟ بدان که حرص و طمعِ تو، حجابی از دود ایجاد می‌کند که دیدگانِ جانم را تیره می‌سازد.

یا باید عاشقِ راستین و بی‌قرار باشی و یا اینکه از جمعِ ما برو؛ اگر با خودخواهی و نقابِ دوگانگی به اینجا می‌آیی، پرده‌ات را می‌دریم تا حقیقتِ درونت آشکار شود.

من در این عالمِ وحدت، تضادها را در هم آمیخته‌ام؛ هم رنجِ خونینِ عشقم و هم شیرینیِ لطفِ محبوب، هم کودکِ بی‌تجربه‌ام و هم پیرِ خردمند، هم غلامِ درگاه و هم پادشاهِ بی‌نیاز.

من همان شمسِ تبریزی هستم که شکرِ معرفت می‌پاشد، من همان سرزمینِ تبریزم؛ من هم ساقیِ باده‌ی عشقم و هم مستِ آن، هم در نگاهِ همگان شهره‌ام و هم در خفا، حقیقتِ پنهانم.