دیوان شمس - غزلیات

اگرچه در ظاهر مانند آدم‌های خواب‌آلود و بی‌خبر به نظر می‌رسم، اما در باطن بسیار آگاه و بیدار هستم. حتی در آن لحظاتی که از خود بی‌خود می‌شوم (در حال مستیِ عرفانی)، نسبت به کار و حالِ تو کاملاً هوشیار و مراقبم.

من با فشاری که تو بر جانم می‌آوری، در رقص و حرکتِ عشق هستم. پاهایم را برای به دست آوردنِ آن عصاره‌ی انگوری که وعده داده‌ای، به شدت به زمین می‌کوبم تا حقیقتِ مستی‌آورِ آن آشکار شود.

تو فقط حرکتِ پاهای مرا می‌بینی و از حقیقتِ ماجرا (که گرفتنِ شیره‌ی جان است) غافلی. از این پای‌کوبیِ من، ظرفی از شیره‌ی معرفت بگیر که من خود عصاره‌گیر و حقیقت‌جو هستم.

اگر در این رقصِ جان، پا به زمین می‌کوبی، چنان پرشور و با اخلاص این کار را بکن تا من نیز بتوانم در میانِ این دریای بیکرانِ شرابِ الهی غوطه‌ور شوم.

این شرابی که من از آن سخن می‌گویم، باعثِ سردرد یا آشفتگیِ دل نمی‌شود. بیا و اندکی از این شراب که نزدِ من است بچش تا تفاوتِ آن را با مستی‌های دنیوی دریابی.

من می‌دانم شرابی که تو داری (دلبستگی‌های دنیوی) فقط برایت سردرگمی و خماریِ همیشگی به ارمغان می‌آورد؛ من از باطنِ تو آگاهم، هرچند که در پیشِ رویت آن را به زبان نمی‌آورم.

ای مرغی که گرفتارِ قفسِ خود شدی، به جای نالیدن از دام، به سمتِ دام‌افکن (خداوند یا مرشد) نگاه کن تا با دیدنِ او، ناظر بر حقیقت شوی و از این گرفتاری رها شوی.

اگر این دام، گودالی عمیق باشد، خداوند آن را برای تو به بهشت تبدیل می‌کند و اگر از خارهای تیز تشکیل شده باشد، آن را به گلزاری زیبا مبدل می‌سازد.

همان لحظه‌ای که یوسف به درونِ چاه انداخته شد، به او خبر رسید که این چاه، پله‌ی ترقیِ توست و این رنج، آغازِ ساختنِ کارِ توست ای کسی که از سختی رنجوری.

من دارم دارویِ شفای تو را می‌سازم و وجودت را از آلودگی‌ها پاک می‌کنم. من از اضداد برای درمانِ اضداد استفاده می‌کنم، چرا که صاحبِ قدرت و تسلط بر احوالِ تو هستم.

اگر به سنگ بگویم زنده شو، جان می‌گیرد و اگر به نیستی بگویم هستی یاب، پدیدار می‌شود؛ من چنین ادعای بزرگی در اطاعتِ از حق دارم.

ای شمسِ تبریزی، تو خورشیدِ عالم‌تابِ روز هستی و من مانندِ شب، همواره در تعقیبِ تو در حرکت و سفرم.