دیوان شمس - غزلیات

ای روح من، همانند اسبی سبز و چالاک آماده شو و به سوی آسمان‌ها پرواز کن؛ چرا که آن وجودِ مقدس و محبوب، بدون هیچ شرط و قید و بندی، دعوت‌نامه‌ای برایم فرستاده است.

رحمت الهی همچون کوثر به سوی ما جاری شد، چنان‌که گنجایش ظرف‌های کوچکِ دنیوی را ندارد. پس ظرف‌های محدودِ وجودت (مشک و خم) را بشکن تا این دریای بیکران در تو جاری شود.

حقیقتی زیبا و قدرتمند (همچون آهویی جان‌بخش) از بیابانِ عدم سر برآورد که ابهت و شکوه آن، حتی شیرِ درنده (نفسِ امّاره) را از ترس، به لرزه واداشته است.

ای دوست، همه ما در این حالِ حضور، مست و بی‌خودیم؛ گویی روز عید است. حتی ابزارهای این شادی (دهل و دهل‌زن) نیز از این حالِ خوش، سرمست شده و بدون اختیار می‌نوازند.

عقلِ مصلحت‌اندیش به میدان آمد و با حیرت انگشت به دندان گزید که چگونه این سرگشتگان، بدون توجه به دلبستگی‌های دنیوی (اشاره به سوره تکاثر)، این‌گونه به سوی حق شتافته‌اند.

در میان ما هیچ کس نیست که بر اساس عقلِ معاشِ دنیوی بیندیشد؛ در این بند و زنجیری که عشق برای ما ساخته، همگان مجنون شده‌اند و این دیوانگیِ از سرِ عشق، مایه افتخار است.

برای کسی که تشنه و مخمورِ حقیقت است، یک جرعه از این شرابِ معنوی، از صدها خانه پر از طلا و ثروت ارزشمندتر است؛ این باده را بر تنِ ضعیفِ من بریز تا جان بگیرم.

در میانِ روزه‌دارانِ حقیقی، از شرابِ عشق بنوش؛ نه آن مستیِ مادی که شب‌هنگام و پنهانی بنوشی و از ترسِ مردم همچون کژدم در خود مچاله شوی.

آن شرابی را بنوش که ظرف و پیمانه نمی‌خواهد و روزه‌داریِ معنوی تو را نیز باطل نمی‌کند؛ این می، نه از انگور است و نه از گندم، بلکه شرابِ آگاهی و عشق است.

آن شرابی که برایت خمار می‌آورد و تو را به پستی می‌کشاند، بنوش؛ چرا که آن باده‌ای دروغین است و به همین دلیل است که عمرِ لذت آن کوتاه و مایه سرافکندگی است.

از باده‌خانه الهی، فیضِ لبریز رسید و بر دوشِ جان قرار گرفت؛ خوابِ سنگینِ غفلت (خواب خر) را رها کن، چرا که پیکِ حقیقت بانگ برداشته است.

لب از سخن ببند و در کعبه‌ی سکوت، محرم شو. در این مستیِ معنوی، نیازی به اسبابِ دنیا (اشتر و جواهر) نیست؛ تنها خاموشی و تسلیم راهگشاست.