دیوان شمس - غزلیات

ای اسبِ سفیدِ من (که نمادِ مرکبِ آسمانی است)، به سوی آسمان‌ها پرواز کن و پیش برو، چرا که آن محبوبِ زیبا (ماه) همچون صد کیسه شکر پیشِ روی من نشسته است.

رودِ پربرکتِ کوثر (نمادِ فیضِ الهی) که سرشار از شیر و شکر است به سوی ما جاری شد؛ پس ظرفِ آبِ سقا (نمادِ تعلقاتِ مادی) را پاره کن و با سنگ زدن، این خُمِ محدودیت‌ها را درهم بشکن.

آهویی که جان‌بخش است (نمادِ حقیقت و عشق) از صحرایی پیدا شد که حتی شیرِ درنده هم از ترسِ او، نفسِ خود را در ریگ‌های داغ حبس می‌کند.

ای دوست، همه‌ی ما مستیم و فضا مانند روزِ عید است؛ دهل مست است، دهل‌زن مست است و به صورتِ ناخودآگاه و ریتمیک دهل می‌کوبد.

عقلِ مصلحت‌بین به میدان آمد و از سرِ حیرت انگشت به دندان گزید که من به این سرمستان و حیرانانِ عشق چه بگویم که درگیرِ غفلتِ دنیا (الهاکم) نشوند؟

میانِ ما حتی یک عاقل پیدا نمی‌شود، هرچند به دنبالش بگردی و دارو بدهی؛ در این زنجیره‌ی مجنونانِ راهِ حقیقت، همه در حالِ دیوانه شدن (مست شدن) هستند.

پیشِ من، یک پیاله از این شرابِ معرفت از صد خانه پر از طلا و ثروت بهتر است؛ آن شراب را به درونِ تنِ لاغر و ضعیفم می‌ریزم (مانند پر کردنِ یک قمقمه).

در میانِ روزه‌دارانِ ظاهری، تو شرابِ حقیقت (شرابِ عید) را بنوش، نه آن مستیِ پنهانی که از ترسِ مردم، شبانه مانندِ عقرب (کژدم) به دنبالِ آن می‌روی.

بدونِ جام و کوزه، شرابی بنوش که روزه‌ی ظاهری را بشکند؛ این شراب نه از انگور است، نه از شیره، نه از تخمیرِ غلات و نه از گندم.

این شرابِ الهی چنان نیست که بنوشی و سحرگاه دچارِ مستی و خماری شوی؛ آن شرابِ دنیوی فریبنده و دروغین است و لذتش زودگذر و بی‌ارزش است.

دهانت را ببند، راز نگهدار باش و به سوی کعبه‌ی خاموشان حرکت کن؛ در این مسیرِ مستی، نه به دنبالِ شتر (ثروت و مرکب) باش و نه به دنبالِ هیاهو و طبل و ساز.