دیوان شمس - غزلیات

تو خود می‌دانی که من بدونِ حضورِ تو وجودی ندارم و هیچ‌ام؛ حتی در همین مرتبه‌ی «هیچ‌بودن» نیز، در مقایسه با هستیِ حقیقی تو، باز هم کم و ناچیز هستم.

آن‌گاه که از یوسفِ جان (محبوب) دور می‌مانم، یقیناً در خانه‌ی اندوه (بیت‌الاحزان) اسیر می‌شوم؛ در چنین حالی دچار بدگمانی می‌شوم و با هر ندامت و پشیمانی هم‌نشین می‌گردم.

من همچون پاسبانِ شهرِ معشوق هستم، مانند ماه در گردش‌ام؛ شکنجه‌گرِ دزدِ غم‌های درونم هستم و دارویِ هر دردی می‌باشم.

گردنِ اندوه را می‌بندم و همچون شتری آن را به هر سو می‌کشم؛ من در باغِ فردوسِ حضورِ او هستم و جز سختی و خارِ مجاهدت، چیزی به این نفسِ سرکش نمی‌خورانم.

اگر سرنوشت برای قصاصِ گناهانم مرا به شکلِ همین شتر درآورد، من مَرکبِ بارکشِ حجِ او می‌شوم و بارِ سنگینِ عشقِ آن حرمِ مقدس را بر دوش می‌کشم.

من محکومِ فرمانِ او هستم؛ گاهی ساربانم و گاهی خودِ شتر؛ گاهی همچون طبل، ضرباتِ بلا را می‌خورم و گاهی همچون پرچم، برافراشته در راهِ حق هستم.

چه طبل‌زن باشم و چه خودِ طبل در سپاهِ آن فضلِ الهی، از این تغییراتِ مداومِ حال چه غمی دارم؟ وقتی که خود، حشم و خدمتگزارِ سلطانِ هستی‌ام.

خرسِ سرکشِ فکر و اندیشه‌ی خود را می‌گیرم و راه و رسمِ رقصیدن (فرمانبرداری) را به او می‌آموزم؛ تا در محفلِ خوبان، از رقص و اطاعتِ او بهره‌مند شوم.

من همچون شمعی هستم که بدونِ گفتنِ کلمه‌ای، حقیقتِ هر چیزی را آشکار می‌کنم؛ پس اندیشه‌ی کج و معوج به خود راه مده که من، نشان‌دهنده‌یِ واقعیت هستم.

عشق می‌گوید: ای هوشیار، مست شو و از شرابِ وجودم بهره‌مند شو؛ ای کسی که گرسنه و تشنه‌ی حقیقتی، ما تو را سیراب کردیم و ای دردمند، ما تو را درمان کردیم.

نعمتِ مولا را سپاس گفتیم و مولایِ ما در این راه پیشروتر و شایسته‌تر است؛ این زندگیِ عاشقانه هرگز از بین نمی‌رود و این کاسه‌یِ شرابِ معرفت هرگز شکسته نمی‌شود.

ای سرور، این رنج‌ها سوزان است و ما در پیِ وصلِ تو هستیم؛ آن‌قدر با ناز و کرشمه‌ی تو در خلوت بودیم که اکنون به مقامِ والایی دست یافتم.

ای یارِ روحانی، اگر عیسی‌دم هستی و جان می‌بخشی، سخن بگو؛ اگر من متهم به عشق هستم، خونِ من در راهِ تو مباح و گواهِ این ادعاست.

خاموش می‌مانم و ترش‌رویی می‌کنم تا آن محبوب لب به سخن بگشاید و بگوید: چرا خاموشی و چرا ترش‌رویی؟ چرا که من در این حالت، همچون بتِ زیبایِ تو هستم.