دیوان شمس - غزلیات

به معشوق گفتم: من که دیر رسیدم و عذرخواهی می‌کنم، به این دلیل بود که ترسیده بودم. معشوق پاسخ داد: ای انسانِ زیرک، تو گمان می‌کنی «بی‌گاه» (نابهنگام) بود، اما من در همان لحظه نیز تو را دیدم و بر احوالت آگاه بودم.

گفتم: ای محبوبِ پسندیده، حال که اشتباهِ مرا دیدی، نادیده بگیر و از آن بگذر. معشوق گفت: من حتی آن رفتارِ ناپسندِ تو را نیز با دیده‌ی لطف و بخششِ خودم پذیرفتم.

گفتم: اگرچه کوتاهی شد، اما دلِ من هرگز از مسیرِ تو برنگشت. معشوق گفت: همین ایستادگیِ دل را نیز به حسابِ من بگذار، زیرا من بودم که تو را در دلم نگه داشتم تا از من جدا نشوی.

گفتم: دوریِ تو مرا به رنج کشاند و خون به دلم کرد، ناله‌ی ما مهجوران را بشنو. معشوق گفت: آن دوری، همان دامِ لطفِ من بود که برای شکارِ تو پهن کرده بودم و تو را در بندِ عشقِ خود اسیر کردم.

همان‌طور که حضرت یوسف برای نگه‌داشتنِ برادرش «بنیامین» نزد خود، به حیله‌ای متوسل شد و او را متهم به دزدی کرد، من نیز تو را متهم کردم تا بهانه‌ای باشد که نزد من بمانی و در واقع، من خودم پیمانه را پنهان کردم.

گفتم: زمانه نامساعد است و راهِ رسیدن به تو بسیار دور و دشوار است. معشوق گفت: حرکت کن و به جای نگریستن به جاده و دشواری‌های مسیر، به من چشم بدوز؛ چرا که من خودِ راه هستم و این راه را پیش از تو پیمودم.

در برابرِ قدرت و عظمتِ من، زمان (گاه) و بی‌زمانی (بی‌گاه) چه ارزشی دارد؟ چرا که منِ حق‌تعالی، اسرارِ پنهان را وابسته به این اسباب و عللِ مادیِ دنیوی نکردم.

اگر تمامِ عقل و خردِ آدمیان را روی هم بریزی و جمع کنی، باز هم نمی‌توانند به عمقِ اسرارِ لطفِ من پی ببرند، مگر آن روحی که من خود برگزیده و به سوی خویش کشانده باشم.