دیوان شمس - غزلیات

سعی کردم حال دلم را آن‌گونه که می‌دانستم شرح دهم، اما سیل اشک از چشمانم جاری شد و خون دلم به جوش آمد و دیگر توانِ گفتن نداشتم.

چند روز پیش، ناقص و پراکنده سعی کردم چیزی از شرحِ دلم بگویم، اما ظرفیتِ فکرم برای تحمل این حقایق تنگ بود و من همانند شیشه خرد شدم.

وقتی در این دریای طوفانی، کشتی‌های بزرگ یکی پس از دیگری درهم می‌شکنند، وجودِ من با این ضعف و ناتوانی که دست و پایی (برای نجات) ندارم، چه اهمیتی دارد؟

در اثر موج‌های این طوفان، کشتی وجودم شکست و دیگر خوب و بدِ دنیا برایم بی‌معنی شد؛ از خود بی‌خود شدم و تنِ ناتوانم را به تخته‌پاره‌ای سپردم.

نه بالادستم و نه پایین‌دست، اما اینکه می‌گویم «پست»، خود حرفی ناپسند است؛ زیرا مدام میانِ اوجِ تعالی و حضیضِ مادی در نوسانم.

نمی‌دانم که هستم یا نیستم، اما این را به یقین می‌دانم که تا زمانی که بر «هستی» و خودخواهیِ خود پافشاری می‌کنم، در حقیقت نیستم؛ و آنگاه که از خود می‌گذرم و نیست می‌شوم، تازه حقیقتِ هستی را می‌یابم.

دیگر چه شکی در رستاخیز (حشر) برایم باقی می‌ماند، در حالی که در همین دنیا صد بار در دلم مرده‌ام و دوباره با اندیشه‌ای نو زنده شده‌ام؟

جگرم از دستِ صیادِ نفس خون شد. یک‌بار در این وادیِ عشق، چون دیدم که از صید کردن و به دست آوردنِ دنیا شاد نمی‌شوم، خودم تن به صیدِ الهی دادم و از قیدِ جهان آزاد شدم.

ذهن و اندیشه، همچون بیشه‌ای است که در آن صدها گرگِ درنده (افکار مخرب) وجود دارد؛ چرا باید «فکر کردن» را پیشه‌ی خود کنم، وقتی که از شدتِ اندیشیدن و کشمکش‌های ذهنی مست و سرگردانم؟

هر چاهی که برای دیگران کندم، خودم در آن افتادم و هر دامی که برای صیدِ دیگران پهن کردم، خودم گرفتارِ آن شدم.

آن انسانِ پستی که مشتری و طالبِ چیزی شده، در واقع دچار خیال‌پردازی خام است و از تکبر سبیل خود را تاب می‌دهد و می‌گوید: من چه کارهای بزرگی کرده‌ام!

ای نادان، آخر چه کردی که گل را در گلخن (حمامِ آتش/جای کثیف) کاشتی؟ در گلستانِ تو هیچ گلی نرویید، اما خارهای تو مرا آزرد و مجروح کرد.

بر من واجب است که همچون گل از پیراهنِ تن خارج شوم؛ چرا که عمرم به شصت سال رسیده و هنوز درگیرِ کشمکش‌های ابتدایی و بی‌حاصلِ نفسانی هستم.