دیوان شمس - غزلیات

پیوسته در اشتیاقِ جاودانگی و بقای او هستم و برای او آرزوی عمر طولانی دارم؛ من که بنده‌وار و با تمام وجود عاشق او شده‌ام، بر طبل وفاداری به او می‌کوبم.

با دلی شکسته و ناامید از غیرِ او، در مسیرِ رسیدن به او نشسته‌ام و کاروان خیالِ خود را به امیدِ رسیدن به دیدار و ملاقاتش راهی کرده‌ام.

به جز غمِ او که مرهمِ جان من است، هر فکری یا هر سرکشی که درونم جوانه بزند و بخواهد غیر او باشد، آن را سرکوب می‌کنم و درهم می‌شکنم.

این دلِ ناآرام که همچون چنگ (ساز) در دست معشوق است و در مستی و آشفتگیِ عشق به سر می‌برد، من همچون نوازنده‌ای که به سیم‌های ساز ضربه می‌زند، آن را برای ایجاد نغمه‌های الهی تحت فشار و تربیت قرار می‌دهم.

دلی که ارزشی معادلِ حقیقتِ حوض کوثر دارد، برای هیچ قیمتی فروخته نمی‌شود؛ من نیز به کمتر از بهای اصلی‌اش، که همان وصال اوست، رضایت نمی‌دهم.

هنگامی که شب‌هنگام به خواب می‌رود، همچون کودکی سرکش او را تادیب می‌کنم و وقتی سحرگاهان به دعا برمی‌خیزد، باز هم او را با سختی و ریاضت، برای رسیدن به کمال می‌زنم.

لذتِ تنبیه و ریاضتی که به جان او می‌زنم، فراتر از ظاهرِ خشنِ آن است، اگرچه او گمان می‌کند که این ضربه‌ها برای نابودی اوست، اما در حقیقت برای سازندگی اوست.

اگر ماه (زیبایی) و آسمان (عظمت) یا حتی خرد (عقل) و فرشته (تقدس) حجابی بر راهِ رسیدن به دلِ من شوند، بی‌تردید آن‌ها را از سر راه کنار می‌زنم و طرد می‌کنم.

گفتم که چرا شیشه دلم را بر سنگ سختی‌ها می‌کوبی؟ پاسخ داد: چون لافِ عشقِ بزرگ زدی، باید غرور و منیتِ تو را بشکنم تا حقیقتِ عشق نمایان شود.

هر رگی از سازِ جانِ من، ناله‌ای تازه سر می‌دهد تا دل دریابد که من به کدام گوشه‌ی جانش ضربه می‌زنم تا آن نغمه‌ی حقیقی آشکار شود.

در درونِ هر فریاد و ناله‌ای که از این دل برمی‌آید، حکمتی نهفته است؛ پس گمان مبر که این ضربه‌ها از روی خطا و نادانی است.

پادشاهانِ دنیا با شمشیر و گرزِ خشم به جان دیگران می‌افتند، اما من (معشوقِ حقیقی) با لطف و بخششِ خود، عاشق را می‌کشم و تحتِ تربیتِ خود می‌گیرم.

من چنان لطیف و دقیق بر دل ضربه می‌زنم که چشم‌های ظاهربین آن را نمی‌بیند؛ دلی که هوای ما را می‌کند، من نیز دقیقاً بر همان هوای دلش دست می‌گذارم و هدایتش می‌کنم.

ساکت باش که این آهنگ و این راه، در موسیقیِ معمولِ شما نیست؛ این نغمه‌ی مخصوصِ سلوکِ شماست و من آن را برای شما می‌نوازم.