دیوان شمس - غزلیات

ای عقل و نفسِ کل، دست از صورت‌پردازی بردار و قلم بشکن؛ ای کسی که طالبِ حقیقت هستی، از کارِ بیهوده (نقش بر آب زدن) بپرهیز و به دنبال چیزی باش که ماندگار باشد.

ای عاشق که جانی پاک و زلال داری، همچون آبِ روان در حرکت و صفا باش؛ چرا که این زلالیِ جان، هر لحظه بر حیاتِ معنوی تو می‌افزاید.

اگر گاهی بر اثر وزشِ باد، چین و چروکی (زره) بر سطح آب می‌افتد، به آب خرده مگیر، چرا که آب نه از چیزی می‌ترسد و نه اندوهی دارد.

در پسِ هر صورتی که بی‌صورت است، صدها معنا و رنگ و بو ببین؛ در برگ‌هایی که ظاهراً خشک و بی‌برگ‌اند، شکوهِ باغ بهشت را مشاهده کن.

از آن حقیقتِ مطلق که صورت‌ها را می‌آفریند و ویران می‌کند و منبعِ جان و دل است، سخن بگو؛ که تن از شرمِ حضور او خرد شده و جان به پناهگاهِ معنوی گریخته است.

بسیاری از بندگان و آزادگان، مستِ باد و باده‌ی او هستند؛ همان‌گونه که انسان نفس را فرو می‌برد و بازدم بیرون می‌دهد، عالم نیز در قبض و بسطِ اوست.

آیا از دریای حقیقت بگویم یا از مروارید یا از نافذ بودنِ حکمِ حق؟ سخن را کنار بگذار و در این مسیرِ معنوی تا پایانِ راه و اوجِ آگاهی پیش برو.

در این طریقِ عرفانی، چپ و راست را یکی بدان و چاه را همان چاه بشناس؛ آنجا که به موجِ خون (سختی و فداکاری) قدم می‌گذاری، حقیقتِ کرم و بخشش نهفته است.

در دلِ آتش، آبی پنهان است و در دلِ آب، آتشی؛ در آن آتش، جان به رقص و شادی در می‌آید و در این آب، دل گرفتارِ ندامت و پشیمانی می‌شود.

ای خداوندگاری که ولی‌نعمتِ ما هستی، قدم‌های ما را در راهِ حق استوار بدار؛ چرا که بدونِ لطفِ تو، راحتی‌ها عینِ رنج است و سلامتی‌ها عینِ بیماری.