دیوان شمس - غزلیات

ای عشق، من پرونده‌ی کار خود را نزد تو می‌آورم، چرا که تو مرا همچون بتی که صاحبش آن را می‌شکند، درهم شکستی؛ برای اثباتِ این ماجرا از کسی گواه نمی‌خواهم، زیرا تو خود در آنِ واحد هم شاهدِ حالِ من و هم ضامنِ هستیِ منی.

تو هم حکم هستی و هم محکوم، هم آینده‌ای و هم گذشته؛ تو در آنِ واحد هم در چهره‌ی خشمگین جلوه می‌کنی و هم در چهره‌ی راضی، و مدام در هر لحظه، نقشی تازه به خود می‌گیری.

تو آن عشقِ زیبایی هستی که در درونِ من است، و در حقیقت، من تو هستم و تو منی؛ تو هم عاملِ ویرانی هستی و هم صاحبِ محصول و برکت، هم شادی‌بخشِ جانی و هم ریشه‌ی درد و غم.

هرچه اینجاست و هرچه آنجاست، همه تویی و در میانِ این همه، تنها تو حضور داری؛ آن دشت‌های پهناور و کوه‌ها و صحراهای پر از بخشش نیز جلوه‌ای از وجود توست.

شیرینیِ وجودِ نزدیکان و جانِ سرمستِ آن‌ها، همه از توست؛ تو دریایی هستی که مرواریدهای حقیقت را در خود دارد و معدنی هستی که سرشار از طلا و ثروتِ معنوی است.

هم شوقِ سخن گفتن از توست و هم میل به خاموشی، هم درکِ عمیق و هم بی‌خبریِ ناشی از جذبه، هم کفر و هم هدایت، و هم عدل و هم ستم، همه از آنِ توست.

ای پادشاهِ پادشاهان که جایگاهِ فرمانروایی‌ات در عقل و جانِ ماست؛ ای کسی که هیچ نشانی از تو نیست اما در عین حال با صدها نشانه در جهان آشکار می‌شوی؛ مخزنِ تو دریایِ نیستی (عدم) است.

در برابرِ تو، تمامِ زیبارویان و بتانِ عالم، همچون عروسک‌هایی هستند که بازیگر آن‌ها را با سوزن حرکت می‌دهد؛ تویی که به آن‌ها زیبایی یا زشتی می‌دهی و آن‌ها را از چنگالِ مرگ و بیماری نجات می‌دهی.

هر نقش و پدیده‌ای که در کنارِ نقشِ دیگری می‌بینی، مثلِ شیر و شکر با هم آمیخته‌اند؛ اگر این نقش‌ها می‌دانستند که همگی از قلمِ یک نقاش (خالق) ترسیم شده‌اند، حقیقت را درمی‌یافتند.

کسی که به سوی تو می‌آید تا جانش را در راهِ عشقِ تو فدا کند، گاهی غیرتِ تو او را می‌راند، و گاه لطفِ تو او را می‌پذیرد و به او «آری» می‌گوید.

لطفِ تو همواره پیشی می‌گیرد و عاشق را به سوی خود می‌کشاند؛ لطفِ تو بر قهرِ تو غلبه دارد، همان‌طور که نور همواره بر تاریکی پیروز است.

هر موجودِ زنده‌ای را خیالات و توهماتِ گوناگون به هر سو می‌کشاند؛ تو آن توهم را همچون فرمانده‌ی لشکر و صاحبِ بیرق قرار دادی تا انسان را سرگردان کند.

تو خیالی نو می‌آوری که توهمِ قبلی را از میان می‌برد و سروریِ آن را سلب می‌کند؛ تو یکی را اسیرِ دیگری می‌کنی، ای صاحبِ تمامِ هستی و لشکریانِ عالم.

هر لحظه اندیشه‌ای نو از جهانِ جان به بدن راه می‌یابد؛ مانندِ کودکانی که در قلعه‌ای مشغولِ جشن و سرور هستند، این اندیشه‌ها نیز مدام از تقسیم‌بندی‌ها و سهم‌بندی‌هایِ گوناگون سخن می‌گویند.

من ساکت می‌شوم و دهانم را می‌بندم تا غوغایِ این جهان بیشتر نشود؛ چون تو در بیان و کلام نمی‌گنجی، دیگر از تو سخنی کم یا زیاد نمی‌گویم.