دیوان شمس - غزلیات

من هرگز شخص مستی (عارف) را که به در خانه‌ام می‌آید، از خود نمی‌رانم؛ اگر در خانه شرابِ معرفت داشته باشم، آن را پیش او می‌گذارم تا با هم بنوشیم.

این حالتِ مستی که مهمان من شده، عین جان و وجود من است؛ او تاجِ عزت و سلطانِ من است که سزاوار است بر صدر مجلسِ قلبم تکیه زند.

ای دوست و ای همراهِ دیرین من، این شرابِ معرفت را نزد من بیاور؛ روزهایی که در این حالِ خوشِ عارفانه نیستم، آن روزها را اصلاً بخشی از عمرِ خویش به حساب نمی‌آورم.

از آنجا که من از جانبِ پدر (خداوند یا مرشد) وقفِ باده‌هایِ ناب و ارزشمند شده‌ام، چشمم جز به ساقی (راهبر) نمی‌افتد و از فرمانِ او ذره‌ای تخطی نمی‌کنم.

تا چند باید خودم و این عقلِ حسابگر و مصلحت‌اندیش را بیازمایم؟ روزی که در حالتِ مستی (عشق) هستم، زنده‌ام؛ اما روزی که در حالتِ عقلانی و هوشیاری‌ام، گویی لنگری هستم که در زمین گیر کرده است.

شرابِ جسم کجا و شرابِ جان کجا؟ ریسمان‌هایِ دنیوی کجا و آسمانِ معنوی کجا؟ تو به شرابِ ناچیز و دنیوی دلبسته‌ای، در حالی که من مستِ حوض کوثر (شیرینیِ فیضِ الهی) هستم.

مستیِ حقیقی چنان قدرتی دارد که تمام محدودیت‌هایِ زمین را در می‌نوردد و طی می‌کند؛ این حالتِ خوار و زارِ زمینی در برابر آن شکوهِ آسمانی، هیچ و بی‌ارزش است.

ای ساربان (رهرو)، اگر تو نیز دارای دلی روشن و مستِ حقیقتی، امشب را نخواب و بیدار باش؛ ای بزرگوار، این باده را بنوش و خاموش باش.