دیوان شمس - غزلیات

ای آسمان، من این چرخش و رقص سماع خود را از چهره آن معشوق که همچون ماه زیباست، یاد گرفته‌ام. من در برابر خورشید وجود او، همچون ذره‌ای ناچیز هستم و این شور و رقصِ دایره‌وار را از او آموخته‌ام.

ای کسی که چهره‌ات چون ماه تابان است و پرده‌نشینِ حُسنی، ای آب حیاتی که در جویبارِ جانِ من جاری هستی، من از تو آموختم که چگونه با شتاب و اشتیاق، همچون آبِ روان به سوی تو حرکت کنم.

گلستان با زبانِ حال از من می‌پرسد که چگونه این عطرِ خوش و نافه مشک را دزدیده‌ای؟ من می‌گویم که من همچون شیری هستم و این عطرِ خوشِ معنوی را از شکارِ آهویِ «هویتِ حق» (اشاره به هو) آموخته‌ام.

از باغ و از قامتِ خمیده همچون هلالِ ماهِ او و از گیسوانِ رنگینِ او، من اکنون بازیِ معلق ماندن و چابکی (مانند کدو که روی آب شناور است یا در بندبازی به کار می‌رود) را فرا گرفته‌ام.

من از دیدن نقش و نگارهای این دنیای فانی، هم چشم پوشیدم و هم دهانم را از گفتنِ بیهوده بستم، تا بتوانم نقاشیِ شگفت‌انگیزِ خداوند را که فارغ از رنگ و بوی مادی است، یاد بگیرم.

من گشایشِ کارها و بخشندگی و قدرتِ آفرینشِ او را دیدم؛ به همین خاطر، از آن کسی که عادت به بخشش و جود دارد، یاد گرفتم که چگونه دم‌به‌دم جانم را در راه او فدا کنم.

در خواب و رؤیا به سوی مکانی بی‌نام و نشان حرکت می‌کنی و به کویِ بی‌نشان پا می‌گذاری. دیگر در شش جهتِ مادی (بالا، پایین، چپ، راست، جلو، عقب) جستجو نکن و از جهت و مکان حرف نزن، چرا که من یاد گرفته‌ام فراتر از این جهات سیر کنم.