دیوان شمس - غزلیات

مانند عیدِ نویی که با خود تازگی می‌آورد، بازگشته‌ام تا قفلِ زندانِ تن و دنیا را درهم بشکنم و چنگال و دندانِ این چرخِ گردونِ مردم‌خوار و ستمگر را نابود کنم.

هفت اخترِ بی‌فروغ را که با نفوذِ خود بر خاکیان (انسان‌ها) چیره شده‌اند، با قدرتِ روحی‌ام هم به سردیِ آب و آتش می‌کشانم و هم طلسمِ شوم‌شان را درهم می‌شکنم.

من که از سویِ شاهی بی‌آغاز (خداوند) پر گشوده‌ام، همچون بازِ شکاری به پرواز درآمده‌ام تا جغدِ شومِ نادانی و بدی را در دیرِ ویرانِ دنیا درهم بشکنم.

از همان ابتدا عهد کرده‌ام که جانم را فدایِ شاه (حق) کنم؛ پس اگر این عهد و پیمان را بشکنم، پشتِ جانم (مایه هستی‌ام) شکسته باد.

امروز همچون آصف (وزیرِ سلیمان) شمشیرِ قدرت و فرمان در دست دارم تا گردنِ گردن‌کشانِ مغرور را در برابرِ عظمتِ سلطانِ وجود، درهم بشکنم.

اگر امروز باغِ طغیان‌گران را سرسبز می‌بینی، غمگین مباش؛ چرا که من اصل و ریشه‌یِ وجودی‌شان را از راهی پنهانی و نامریی نابود خواهم کرد.

من چیزی جز ستم و ظالمانِ بدسیرت را نمی‌شکنم و اگر ذره‌ای از حقیقت (نمک) در وجودِ کسی باشد، آن را با جان و دل می‌پذیرم، اما اگر ذره‌ای پلیدی باشد، درهم‌اش می‌شکنم.

هر جا که میدانِ بازیِ الهی باشد، گویِ هستی با چوگانِ وحدت و یگانگیِ حق رانده می‌شود؛ آن گویی که در مسیرِ این میدانِ حقیقت حرکت نکند، با زخمِ چوگانِ آن درهم می‌شکنم.

چون لطف و عنایتِ او را دیدم، ساکنِ بزمِ حضورش شدم و در راهِ او چنان کوچک و خوار گشتم که بتوانم پایِ شیطان و نفسِ اماره را درهم بشکنم.

زمانی که به دستِ سلطانِ عشق افتادم، اگرچه در ابتدا همچون دانه‌ای کوچک بودم، اما به کمال رسیدم؛ پس اگر مرا در ترازویِ سنجش بگذاری، بدان که من میزان و ترازویِ تو را نیز درهم می‌شکنم.

وقتی تو مرا که این‌چنین خراب و مستِ عشق هستم، به خانه‌یِ خلوتِ خویش راه داده‌ای، آیا نمی‌دانی که من با این حال، قید و بندهایِ این و آن را درهم می‌شکنم؟

اگر پاسبانِ این کوی به من نهیب بزند، جامِ میِ مستی را بر سرش می‌ریزم و اگر دربان راه را بر من ببندد، دستش را درهم می‌شکنم.

اگر چرخِ گردون بر وفقِ دلِ من نچرخد، آن را از ریشه برمی‌کنم و اگر روزگار پستی کند، اصلِ خودِ این چرخِ گردنده را درهم می‌شکنم.

تو خوانِ کرمِ خویش را گسترده‌ای و مرا مهمان کرده‌ای؛ پس چرا اگر من تکه نانی از این سفره بردارم، گوشِ مرا می‌مالی و مؤاخذه‌ام می‌کنی؟

نه، اصلاً این‌طور نیست! من سرِ سفره‌یِ تو هستم و سردسته‌یِ مهمانانِ توام؛ جامی از شرابِ عشق به مهمان می‌دهم تا شرم و خجالتِ مهمان بودن را درهم بشکنم.

ای که میانِ جانِ من شعرهایت را تلقین می‌کنی، اگر سکوت کنم و از گفتن بازمانم، می‌ترسم که فرمانِ تو را بشکنم (و در انجامِ رسالتِ شاعری کوتاهی کنم).

اگر باده‌یِ معرفت از سویِ شمسِ تبریزی به من برسد، چنان مستم می‌کند که بی‌پروا و لاابالی‌وار، ستونِ آسمانِ هفتم (کیوان) را نیز درهم می‌شکنم.