دیوان شمس - غزلیات

تا زمانی که خورشیدِ معرفت و حقیقت در آسمانِ جان طلوع نکند، چگونه ممکن است پرندگانِ روح که در روزگارِ بیداری زندگی می‌کنند، بتوانند بال و پر بگشایند و به پرواز درآیند؟

زمین در پرتو نگاهِ خورشیدِ عشق، به گلزاری پر از لاله تبدیل شد. در چنین فضای زیبا و آکنده‌ای از فیض، گوشه‌نشینی و انزوا (ناشی از غفلت) برای انسان زیان‌بار و گناهی بزرگ است.

خورشید با تابشِ تندِ خود، سرخیِ شفق (که نوری ضعیف است) را محو کرد. گویی آن شفق در برابرِ شکوهِ خورشید کشته شد و زیباییِ آن خورشید، این نابودی را بر خود حلال و روا می‌داند.

ای عاشق، چشم بصیرت بگشا و آسمانِ جان را تماشا کن. صورتِ آن معشوق مانند ماهِ کامل می‌درخشد و قامتِ من در برابرِ عظمتِ او همچون هلالِ باریک است (نشانه فروتنی و فنای عاشق).

آن معشوقِ ازلی در هر لحظه، جامِ بقا و جاودانگی را به سویم می‌گیرد. من همچون ظرف و شیشه‌ای شده‌ام که از لطف و فیضِ آن ساغر، کاملاً لبریز و سرشار گشته‌ام.

چشمانم از غفلت و دنیاپرستی پر از خواب بود و گمان می‌کردم شب است، اما آن پادشاهِ جان گفت: با وجودِ تابشِ چهره‌ی من، وجودِ شب ناممکن است (زیرا حضورِ نور، تاریکی را نفی می‌کند).

تا زمانی که صبح در غبارِ کبودِ پیش از طلوع است، آمدنِ روز در گمان و تردید است؛ اما وقتی خورشید به نیم‌روز رسید، دیگر جایی برای بحث و جدل و قیل و قال باقی نمی‌ماند.

تو نیز با دقت و تیزبینی به چهره‌ی خورشیدِ جان بنگر و از دیدگاهِ من به هستی نگاه کن تا بتوانی جمالِ مطلق و حقیقت را مشاهده کنی.

در درخششِ قرصِ این خورشید، چهره‌ی پادشاهِ دین، شمسِ تبریزی نمایان است؛ او که از تبریز برخاسته و وجودش برای همگان مایه‌ی شگون و اقبالِ نیک است.