دیوان شمس - غزلیات

ای دل، هر کسی که در این جهان در برابر خواسته‌های نفسانی و شهوانی پایداری و صبر پیشه کند، یقیناً در آن سویِ دنیا (عالم باقی)، پاداشی ارزشمندتر از این جهانِ مادی به دست خواهد آورد.

مانند کسی که دو همسر دارد، یکی را دوست ندارد و دلش از او بیزار است و آن دیگری که محبوبِ واقعی اوست، در جایگاهی دیگر (وطن اصلی) قرار دارد و دلش پیشِ اوست.

تو ادعا می‌کنی که بسیار صبوری (مانند ایوب)، اما در عین حال از این که چیزی را از دست داده‌ای، اندوهگینی و فریاد می‌زنی؛ این رفتار تو بیهوده و بی‌حاصل است.

آن بُعدِ معنوی و برترِ وجودت، از رویِ غرورِ روحانی به تو می‌گوید که تو به خاطرِ نقصِ وجودی‌ات، حقیر هستی و آن حقیقت، کامل و والا است.

اگر دوباره به سمتِ آن میلِ مادی برگردی و بخواهی با آن دوستی کنی، آن محبوبِ روحانی (که در جایگاهِ والاتر است) بین تو و خودش پرده‌ای می‌کشد و بارِ سفرش را از این سو می‌بندد و می‌رود.

هنگامی که دوباره آن محبوبِ روحانی کمتر ناز کند و با تو همراه شود، دیگر تو به آن میلِ مادی بازنمی‌گردی و دلت را در آن جایگاهِ پست اسیر نمی‌کنی.

رشته‌یِ صبر را محکم بگیر و نادانی و کوریِ دل را کنار بگذار تا زیباییِ آن حقیقتِ الهی را ببینی؛ در آن صورت، صبوری برایت کارِ دشواری نخواهد بود.

تمامِ عبادت‌ها و سجده‌ها و نمازها برای این است که به آن لذتِ روحانی برسی که به واسطه‌یِ آن، شهوتِ حیوانی در تو از بین برود.

صبرِ دوستانِ راهِ حق را به افرادِ حریص توصیه کن و نفسِ خود را که مثلِ ناله‌کنندگانِ بی‌قرار است، مشنو و اجازه نده که حرص و طمع، تو را ببلعد.

وقتی دیگران را پند می‌دهی، این کار باعث می‌شود که حرصِ خودت مهار شود و صبر برای تو به قندی شیرین تبدیل گردد تا در این دنیایِ زودگذر، برای جهانِ آخرت توشه‌ای بیاندوزی.

ببین که چگونه از آن حقیقتِ بی‌چون و بی‌مکان، تمامِ کیفیت‌ها و مکان‌ها پدید آمدند؛ و ببین که چگونه در اثرِ ناپختگی و بی‌صبری، خون‌ها ریخته می‌شود و حق در پوششِ باطل پنهان می‌گردد.

تو این حروف و کلمات را مانندِ نوشته‌های رویِ تخته می‌خوانی؛ حقیقتِ این کلمات «صبر» است، پس بر اساسِ این تفسیر، در عملِ خود نیز صبور باش.

صبر پیشه کن و شتاب‌زدگی و تندی نکن و به شمس تبریزی توکل کن؛ اگر با این معرفت بخوابی (بمیری)، مانندِ پادشاهی برمی‌خیزی، چرا که او پادشاهی بسیار بخشنده است.