دیوان شمس - غزلیات

ای بزرگوار! چرا چهره‌ات را در برابر ما درهم کشیده‌ای؟ اگر این‌قدر تلخ‌رویی، از این بازارِ شیرینی و محفلِ عاشقان برو، چرا که اینجا جایِ چنین رفتارِ تندی نیست.

در این فضایِ مملو از عشق و شیرینی، حتی قند هم در برابرِ این حال و هوا خجل و شرمگین است؛ تو از کجا آمده‌ای که این‌چنین چهره‌ات درهم و ترش است؟

در عالمِ بالا، آن طوطیانِ خوش‌سخن (عارفان) مشغولِ بهره‌مندی از این شیرینی‌های معنوی هستند. اگر نمی‌توانی با آن‌ها هم‌پرواز شوی، با چهره‌ای درهم و تند، به سویِ بالا نگاه نکن.

آیا کسی که خود را پهلوانِ میدانِ اندیشه می‌داند، شایسته است که در برابرِ حقایقِ بکر و زیبایی‌هایِ جان، با چهره‌ای درهم‌کشیده ظاهر شود؟

کسی که از شرابِ معرفتِ صبحگاهی نوشیده باشد، همچون شیر، شجاع و قوی‌دل است، اما کسی که تنها به دوغ (غذایِ ساده و بی‌مایه) قناعت کرده، همواره در اضطراب و تندی است.

مؤمن بودن و داشتنِ دین، سراسر لذت و شیرینی است؛ تو کجا دیده‌ای که در ظرفِ حلوا، چیزی ترش وجود داشته باشد؟

این ترش‌رویی‌های تو همه به این دلیل است که تو خودت از جنسِ ترشی هستی؛ چرا که هر چیزی به سویِ هم‌جنسِ خود جذب می‌شود.

به خدا سوگند که هر میوه‌ای که با تابشِ خورشیدِ عشق نپخته باشد، حتی اگر ذاتاً نیشکر باشد، همچنان ترش و ناپخته است.

سوزش و گرمایِ خورشیدِ عشق، همان صبر و شکیبایی است؛ اندکی صبر کن و در این مسیرِ عشق، حتی اگر به تو تلخ گذشت، آن را تحمل کن.

هر کس را که ترش‌رو دیدی، بدان که از گرمایِ آتشِ عشق گریزان بوده است؛ همچون غوره‌ای که چون در سایه مانده، از سر تا پا ترش است.

ادعایِ عشق کردی، پس به وعده‌ای که دادی وفا کن و در هنگامِ عمل و تقاضایِ عشق، همچون کسی که شیرِ بیشه است باش، نه اینکه چهره‌ات را درهم‌کشیده و ضعیف بنمایی.

به رفتارِ پیامبر (مصطفی) نگاه کن؛ آن‌گاه که لحظه‌ای چهره‌اش درهم شد (در ماجرایِ نابینا)، خداوند به خاطرِ همان یک لحظه تندخویی، او را با تعبیرِ عبوس بودن سرزنش کرد.

ساکت باش و تهمت نزن، ای بزرگوار؛ آن شخص واقعاً ترش‌رو نیست، اما گاهی اوقات فردِ دانا از رویِ مصلحت و برایِ تربیت، چهره‌ای تند به خود می‌گیرد.

او ذاتاً همچون شکر شیرین است و جانش از این شیرینی لبریز است، اما در امرِ تربیت و آموزشِ کودکان (شاگردان)، مربی مجبور است گاهی سخت‌گیر و تندخو باشد.