دیوان شمس - غزلیات

آن حقیقتِ مطلق، نشان و علامتی ندارد اما ما غرق در تجلیات و نشانه‌های او در جهان هستیم. او در هیچ مکانی نمی‌گنجد اما تمامِ عالم، جایگاه ظهورِ اوست.

اگر می‌خواهی به وصالِ او برسی، از طلبِ آن دست بشوی و اگر می‌خواهی او را بشناسی، ذهنِ خود را از بندِ مفاهیم و دانستنی‌ها خالی کن؛ چرا که حقیقت با تلاشِ ذهنیِ محدود به دست نمی‌آید.

اگر او را تنها در نهان و باطن بجویی، از دیدنِ جلوه‌های آشکارِ او محروم می‌مانی و اگر تنها در آشکار به دنبالش باشی، از درکِ حقیقتِ پنهانِ او باز خواهی ماند.

زمانی که با استدلالِ قلبی و بصیرت، از دایره‌ی دوگانه‌ی ظاهر و باطن عبور کردی، دیگر نگرانِ شناختِ او نباش و با آرامش و آسودگی در پناهِ امنِ او استراحت کن.

هنگامی که تو از خواسته‌هایِ نفسانی دست کشیدی و ساکن شدی، جانِ حقیقیِ تو به جریان می‌افتد و آنگاه است که رحمتِ الهی بر این جانِ جاری و پویا سرازیر می‌شود.

ای کسی که جانت را در بندِ محدودیت‌ها اسیر کرده‌ای، تا کی می‌خواهی مهارِ وجودِ خود را به دستِ نفس بسپاری؟ در میانِ جهانِ مادی حرکت کن و زندگی کن، اما دل به تعلقاتِ این جهان نبند.

بدونِ حرص و طمع، گامی بردار و حسادت را که ناشی از کوریِ دل و بی‌بصیرتی است کنار بگذار؛ زیرا حسادت، در واقع سخن‌گویِ حرص و آزِ توست و مانعِ دیدنِ حقیقت می‌شود.

آخر تا کی می‌خواهی برایِ به دست آوردنِ متاعِ ناچیزِ دنیا (مانندِ چند تکه نان)، مثلِ انسان‌های دون‌همت بدوی؟ و تا کی می‌خواهی برایِ چنین چیزهای کوچکی، تیرِ رنج و بلا را به جان بخری؟