دیوان شمس - غزلیات

آن معشوقی که محور چرخ فلک و بی‌قرار‌کننده‌ی آن است، همان جان و عقلی است که به ما به امانت داده شده است.

خداوند در هر لحظه، اراده و اختیاری تازه به جان‌ها می‌بخشد؛ اما در نهایت، اراده‌ی مطلق او تمامیِ این اراده‌های خُرد انسانی را درهم می‌شکند و بر آن‌ها چیره می‌شود.

من دیگر نه در پی شناخت جسم هستم و نه جان؛ نه خود را می‌شناسم و نه جهان را؛ تنها چیزی که می‌شناسم و می‌بینم، چشمانِ گیرا و مست‌کننده‌ی معشوق است.

آن روی تابان همچون روز، آن رنگ و بوی دلفریب، آن لطافت و زیبایی که توبه را از بین می‌برد و آن خوی خوش که همچون بهار دل‌انگیز است.

عشقِ او چنان بلایی است که توبه را بی‌معنا کرده و سزای آن را به همراه دارد؛ اصلاً وقتی عشقِ توبه‌خوار و ویران‌گر در میان است، دیگر جایی برای توبه باقی نمی‌ماند.

از آنجا که هم دوست و هم دشمن در مسیرِ این عشق راهزن هستند و مانع رسیدن به مقصود می‌شوند، ما دست از همه چیز شسته و دامنِ آن معشوق را محکم گرفته‌ایم.

چون جامِ شرابِ عشق را از دستانِ او می‌گیری، سزاوار است که سختی‌های راه و جورِ او را نیز بر جان بخری؛ همچون کسی که گوشِ یارش را دوست دارد و برای بوسیدن آن، سختی را تحمل می‌کند.

من از شدتِ عشق، حلقه‌های زلف او را می‌شمارم، وگرنه زیبایی و جزئیاتِ جمال او چنان بی‌کران است که هیچ‌کس را یارای حد زدن و شمردنِ آن نیست.

من الطاف او را می‌شمارم و دلم با هر شماره می‌تپد؛ ای تو که در عشقِ او زار و نزار شده‌ای، برخیز که او به تو جان خواهد بخشید.