دیوان شمس - غزلیات

روی زیبای تو، حقیقتِ جان و فراتر از آن است؛ پس آن را از دیدگان پنهان مکن. آن حقیقتی که از کل جهان هستی نیز فراتر است را به میانِ ما و در دایره‌ی ادراکِ ما بیاور.

ای که مرکز و مدارِ آسمان‌های مینوی و جان‌های پاک هستی؛ جانِ من همانند پرکاری گردِ تو می‌چرخد، پس این بی‌قراری را همچنان در آن نگه دار و آرامش مکن.

خداوند عالم را مانند اناری خندان نمود و دندان‌های (دانه‌های) آن را آشکار کرد؛ این میوه (عارف) در پوسته‌ی خود نمی‌گنجد، پس آن را از این خودبینی و محدودیتِ وجودی‌اش بیرون آر.

خورشیدِ رویِ تو چنان پرتو افشانی می‌کند که ذره‌ای اختیار برایم باقی نمی‌گذارد؛ تا زمانی که من در بندِ اختیار و اراده‌ی خویش هستم، چگونه می‌توانم حقیقتاً بنده و متعلق به تو باشم؟

بادِ عشق، مرا همچون غباری ناچیز از روی زمین بلند کرد؛ غبار همیشه تابعِ حرکتِ باد است و من نیز در جایی خواهم بود که عشق مرا می‌برد.

دانه‌ی گیاه در دل خاکِ تیره به جنبش و تکاپو می‌افتد، زیرا گرمای بهارِ عشق است که آن را به سوی رشد و شکوفایی فرامی‌خواند.

او هم قرص کامل ماه است و هم هلال، هم حوری بهشتی است و هم زیباییِ مطلق، هم باغ است و هم نهالی نوپا؛ همه چیز در انتظارِ اوست، چنان‌که من در انتظار او هستم.

جامِ او، دامِ او، و نامِ او؛ پناه بر خدا که این‌ها (ظواهرِ عشق) نشانه‌ی یاریِ او باشند (شاید اشاره به اینکه عشقِ او فراتر از این تعابیرِ دنیوی است و نمی‌توان او را به سادگی به بند کشید).

من همچون درخت گل هستم و او باغبانِ من؛ جانِ من به واسطه‌ی مراقبت‌های او شکوفا شده است و در نهایت، همه‌ی هستی‌ام را به پای او نثار می‌کنم.

من مانند برگی که از شاخه جدا شده باشد، در حالِ رقصی مستانه از آسمان به زمین می‌آیم؛ لرزان و مضطرب هستم که مبادا جای دیگری بیفتم و تنها آرزویم افتادن در آغوشِ توست.

کارِ او حیله‌گری و سحر است، ربودنِ عقل و جان است، پرده‌دری و آشکار کردنِ اسرار است؛ این کارها سطحی و بی‌اهمیت نیستند، بلکه بسیار عمیق و بنیادین‌اند.

گلویم برای گفتنِ اسرار می‌خارد و وسوسه می‌شوم که سخن بگویم، اما آیا باید بگویم؟ نه، بگذار این اشتیاق به سخن گفتن باقی بماند، زیرا در حضورِ نااهل نباید سخنِ محرمانه را بر زبان آورد.