دیوان شمس - غزلیات

کسی که آن‌قدر در پیشگاه حق متواضع است که ماه همانند غلامی، زین‌پوشِ او را بر دوش می‌کشد؛ امید است که همین همت و ارادتِ بلندِ ما، او را به باغِ بهشتِ قرب الهی راهنمایی کند.

اگرچه روحِ انسان به تنهایی توانایی و گستاخیِ رسیدن به ساحتِ قدسِ الهی را ندارد، اما آن محبوبِ جان‌ها با مددِ رحمتِ خویش، او را به سوی خود می‌کشد.

جانِ عاشق در هر لحظه به یادِ لبِ شیرینِ معشوق، لبِ خود را می‌مکد و با او انس می‌گیرد؛ و اگر از جانبِ او سخنِ تلخ یا دشنامی بشنود، آن را با صبوری تحمل می‌کند.

بزرگانِ راهِ حقیقت، بارِ هستیِ خود را به سوی فنا و نیستی بُردند تا لطفِ الهی شامل حالشان شود و آن‌ها را به حیاتِ جاودانه (بقا) سوق دهد.

بسیارند جان‌هایی که همچون یعقوب در فراق، زهرِ هجران را می‌نوشند تا سرانجام آن یوسفِ جان (محبوبِ زیبا)، آن‌ها را به باغِ شکرستانِ وصال هدایت کند.

هر کس که از روی غرور، خود را برتر از دیگران بداند، حتی اگر در زیبایی یا جایگاه مانند ماه باشد، چرخِ روزگار او را در ترازوی عدل می‌سنجد و رسوا می‌کند.

هر کسی که در نگاهِ عاشقانِ حقیقی، همچون مردمکِ چشم عزیز و کانونی باشد، همان دیدگاهِ روشن‌بین، او را به سوی حقیقتِ والای انسانی می‌کشاند.

آن زلفِ فریبنده و «کافر» معشوق که عاشق را از راهِ دین و عقل منحرف می‌کند، در واقع راهنمایی است که او را به سوی ایمانِ حقیقی و قلبی می‌برد.

ای شمس تبریزی، عشقِ تو مرا چنان سرمست کرده است که گویی از شرابِ ازلی نوشیده‌ام؛ و هر که از این باده (عشق) بنوشد، به همین حال و هوا دچار می‌شود.