دیوان شمس - غزلیات

ای سنایی، اگر در این عالم کسی را نیافتی که همراه و هم‌راز تو باشد، خودت یار و همدم خویشتن باش. در این دنیا که هر کسی مشغول به کار و پیشه‌ای است، تو نیز استاد و مسئول کارهای خود باش.

در این کاروانِ زندگی، هر کس به نوعی دزدِ سرمایه‌های وجودیِ توست؛ پس هوشیار باش و مراقبِ دارایی‌های معنوی‌ات باش و همواره در برابرِ بارِ مسئولیت‌هایت، پیشگام و استوار باش.

آدمیان ادراک‌های گذرا را به هم می‌بخشند و دلبستگی‌های فانی را خریداری می‌کنند. تو از این دو جویبارِ خشک که حقیقتی در آن‌ها نیست بگذر و خود تبدیل به جویباری سرشار از حقیقتِ ابدی شو.

این به‌ظاهر دوستان، تو را به هر سو می‌کشند و سرگرم می‌کنند تا جایی که وجودِ حقیقی خود را از یاد ببری؛ دستِ خود را از دستِ آنان کوتاه کن و دستیار و یاورِ جانِ خویش باش.

این چهره‌های زیبایی که می‌بینی، تنها نقش‌های روی پرده‌ی پندارند، اما زیبایی‌های حقیقی از آنِ عالمِ دل است؛ پس پرده‌ی پندار را کنار بزن و به عالمِ درون برو تا با معشوقِ ازلی خویش همراه شوی.

با محبوب حقیقی خود هم‌نشین باش و تنها به نیکی‌ها و حقایق بیندیش. از محدوده‌ی دو عالم (مادی و معنوی) فراتر برو و در اقلیمِ جان و جایگاهِ حقیقی خویش ساکن شو.

به دنبال آن شرابی نباش که مستی‌اش جز غرور و خودپسندی نتیجه‌ای ندارد. به جای آن، غرق در تماشای آن روی زیبا و حقانی باش و نسبت به حقیقتِ خود هوشیار بمان.