دیوان شمس - غزلیات

در آن فضایِ تاریک که نشان‌دهنده فنا و نیستیِ خویشتن است، به دنبال صفاتِ خداوند بگرد؛ چرا که در آن مقام، هم نورِ ظاهری و هم تاریکیِ کثرات، در برابر عظمتِ ذاتِ پاکِ حق، ناپدید می‌شوند.

رسیدن به آبِ حیات (جاودانگی و معرفتِ حقیقی) تنها در این نوع تاریکیِ عارفانه ممکن است؛ باید دانست که هر تاریکی و بی‌خبری، لزوماً به سرچشمه‌ی حیاتِ ابدی نمی‌رسد.

بسیاری از دل‌ها همچون برق، حقیقتِ حق را لحظه‌ای می‌بینند و به آن آگاه می‌شوند، اما دشوارترین کار، ثابت‌قدم ماندن و حفظِ این حالتِ متعالی و معنوی است.

خوشا به حالِ آن سالکِ پاک‌نهادی (بیدق) که «شاه» (خداوند یا مرشد) او را به «مات» می‌رساند؛ چرا که این مات شدن و تسلیمِ مطلق شدن در برابرِ عشق، پیروزیِ حقیقیِ اوست.

بسیاری از قلب‌ها مانندِ شکر در مسیرِ عشق شکسته و خرد شده‌اند، اما هنوز به پختگی و کمالِ نهایی (نبات شدن) نرسیده‌اند و در نتیجه به آن شفافیت و شیرینیِ خالص دست نیافته‌اند.

خداوند لباسِ افتخارآمیزِ «فقر» (نیازمندی به او و بی‌نیازی از غیر) را بر تنِ سالک پوشانده و از گنجینه‌ی گران‌بهایِ بخششِ خود، به او زکات (بهره‌ی معنوی) عطا کرده است.

اگر دیدی که آن سالک رو به قبله‌ی ظاهریِ مردم نمی‌ایستد، تعجب نکن؛ چرا که جایگاهِ واقعیِ عبادت و اتصالِ او، درونِ کعبه‌یِ دل و در محضرِ حضورِ حق است.

او (مرشد و پیر) همچون شبِ قدر است؛ او را دریاب و با او همراه شو که اگر «برات» یا فرمانِ رهایی و گواهیِ آزادی را از او بگیری، از هر خطری در امان خواهی بود.

از دوری و هجرانِ خداوندگارم، شمسِ تبریزی، زندگیِ من چنان آکنده از درد و رنج شده که گویی زنده بودنِ من، خود عینِ مرگ است.