دیوان شمس - غزلیات

نزد ما طریقت الهی، سخت‌گیری‌های ریاضت‌طلبانه نیست؛ بلکه سرتاسر لطف و بخشش و مهربانی است که به آرامش و آسایش دل می‌انجامد.

هر آنچه برای سیر و سلوک و فقر معنوی مورد نیاز است، به اراده و لطف شهریار (مرشد) حاصل می‌شود و مابقی امور، تنها ظواهر و آرایش‌های بیهوده است.

در راه او همه چیز عین بصیرت و بینایی است و جایگاه او در بالاترین مراتب معنوی است؛ اگر در این میان جسم رو به زوال رود، غم مخور که جان رو به کمال و افزایش است.

به آن لطف و عنایت بی‌کران بنگر که چگونه معشوقی باهیبت و امیر، مشتی خاک (انسان) را به مقام لاهوتی و بی‌نشان می‌رساند.

بسیاری از نااهلان و گمراهان به واسطه او صاحب بصیرت شدند و جان‌های افسرده، همچون طوطی که به شکر علاقه دارد، شیرینیِ ذکر و عشق را چشیدند.

زخم‌های عمیقِ عاشقی، بدون سلاح‌های مادی بر جان می‌نشیند؛ این زخم نه از عالم طبیعت که از عشقِ آتشینی است که خون، تنها نوشیدنی و تغذیه‌ی آن است.

چه شیرین است آن محبوبی که در برابر شمعِ وجودش، پروانه‌وار می‌سوزم؛ شادمانیِ امروز من، وام‌دار الطافی است که در فردا و عالم باقی نصیبم خواهد شد.

اگر می‌پرسی چرا من که موجودی خاکی و ناچیز بودم، چنین گشته‌ام، پاسخ این است که عاشق و مستِ حق هستم؛ و چرا تماماً روح شده‌ام؟ چون در راه عشق، جسمم فرسوده و فانی شده است.

در برابرِ عاشقان، معشوق با دستان گشاده ظاهر می‌شود؛ دلِ عاشق از زخم‌های هجران همچون دف به صدا در می‌آید و دهانش از ناله‌های عاشقانه به سرنا می‌ماند.

این دل از اوست که چنین بی‌قرار و خون‌فشان است؛ از اوست که فریاد و غوغایی در عالم بالا برپا شده و ناله‌های جان از هیبت اوست.

ای دل، تا کی می‌خواهی از عشق پرهیز کنی؟ به شمس تبریزی روی آور و با افتخار، سرِ تسلیم بر آستانِ او بگذار تا به مقام فخر و بزرگی برسی.