دیوان شمس - غزلیات

جان من هنوز از عشق سیراب نشده است، پس به من نگو که دیگر کافی است. اگرچه از این همه اشتیاق و پافشاریِ من خسته شده‌ای، اما در عالمِ عشق، کسی را مانند من پیدا نمی‌کنی که این‌چنین تشنه‌ی وصال باشد.

هنگامی که پیام‌رسان (نفس) از بساطِ میهمانی و فیضِ الهی دل‌زده شد و چهره در هم کشید، مربیِ روحانی و ناصحِ حقیقی، او را به خاطر این شکایتِ بیهوده و بی‌دلیل، توبیخ کرد.

اگر با این مسیر و با اهلِ آن همراه نشوی، دردِ تنهایی و هجران بر تو چیره خواهد شد. هم‌نفسی و همنشینی با عارفان بسیار لذت‌بخش است، پس از این مسیر فرار نکن و حتی برای یک لحظه هم دوری گزین.

هر آنچه او (عشق) در میان هم‌جنسانِ خود پرورید و به کمال رساند، شیرین و گوارا شد. ما نیز در دیگِ عشق، با یکدیگر می‌جوشیم و به کمال می‌رسیم؛ ما در این راه از هیچ‌کس (حتی عدس که نمادِ خوراکِ ساده است) کمتر نیستیم و به مقصد می‌رسیم.

من هرگز از جمعِ شادکامان و سرمستانِ عشق، به‌ویژه این شکر‌لبانِ شیرین‌سخن جدا نمی‌شوم؛ چرا که جدایی از آن‌ها برای من به مثابه‌ی مرگ است و چه کسی هوسِ مرگ دارد؟

دیشب آن یارِ مست و بی‌خویشتن، جامی از شرابِ معرفت به دستم داد. من این ظرف و پیمانه‌یِ محدودِ وجودی (نفس) را بر سرِ نفسِ سرکش و مکار که مانعِ من است، می‌شکنم.

من نفسِ حریص و شکم‌باره را که تنها به فکرِ خوراک است، هم‌نشین و هم‌رزمِ خود نمی‌کنم؛ زیرا حضورِ او مانند مگسی است که بر سرِ سفره‌یِ باصفایِ دلِ من می‌نشیند و آن را آلوده می‌کند.

من دیگر به گذشته و آینده فکر نمی‌کنم و پرده‌های شرم و آدابِ دست‌وپاگیر را پاره می‌کنم، چرا که کمندِ مستیِ الهی مرا از هر سو به سمتِ خود می‌کشد.

چه صبحِ زیبایی است که چهره‌یِ او خورشیدِ ما باشد و چه شبِ شادمانی است که او خود پاسبان و محافظِ کویِ دلِ ما باشد.

عشق هنگامِ چاشت (نیم‌روز) به شکلِ طبیبی نزدِ من آمد، نبضم را گرفت و گفت: «جانِ تو از فرطِ عشق ضعیف شده است.»

او گفت: «برای قوت گرفتن، کباب بخور.» به او گفتم: «دلِ من خودش کباب شده است، وقتِ آن است که به سوی شراب و مرکبِ عشق بشتابیم.»

او گفت: «اگر می‌خواهی شراب بنوشی، از دستِ هر فردِ پست و ناشایستی مگیر. من خودم به تو باده‌ای می‌دهم که از هرگونه آلودگی و خاشاکِ دنیوی پاک شده است.»

به او گفتم: «اگر تو را بیابم، دیگر شرابِ مجازی به چه کارم می‌آید؟ وقتی می‌توان با آبِ زلالِ حقیقت وضو گرفت، تیمم کردن بر خاک، روا نیست.»

ای ساقی (نفسِ رام شده) خاموش باش، زیرا این مرکبِ زندگیِ توست که آبِ حیات را استخراج می‌کند؛ اکنون زنگوله‌یِ آگاهی را باز کن تا همگان بشنوند.

آبِ حیات به دلیلِ عظمت و شرافتِ ذاتی‌اش، نصیبِ هر فردِ ناشایست و نااهلی نمی‌شود؛ به همین دلیل است که این اکسیرِ جان در تاریکیِ ابهام و گمنامی پنهان است.