دیوان شمس - غزلیات

اگر معشوق تو همچون آتشِ سوزان است، به سوی او برو و در عشقش بسوز؛ همچون شمعی که در شبِ تاریکِ فراق، با پایداری تا سپیده‌دم می‌سوزد، تو نیز در رنجِ خود استوار باش.

در برابر مخالفت و ستیزه‌جوییِ دیگران، تو اهلِ سازگاری و مسالمت باش؛ اگر آنان سعی می‌کنند پیوندِ تو را بگسلند و لباسِ جانت را بدرند، تو با مهربانی، جامه وصال و دوستی بدوز.

به واسطه هماهنگی و سازگاری است که جان و تن به کمالِ سماعِ روحانی می‌رسد؛ این درسِ بزرگِ اتحاد را از نوازشِ سازهایی چون رباب، دف و سرنا بیاموز.

در میان گروهی از نوازندگان اگر تنها یک نفر به مخالفت برخیزد و خارج از نت بنوازد، همگی راهِ موسیقی را گم می‌کنند؛ زیرا آن فردِ ناسازگار، همچون راهنمایی گمراه عمل می‌کند.

نگو که همه در حال جنگ و ستیز هستند و صلحِ من به تنهایی چه فایده‌ای دارد؛ تو تنها یک نفر نیستی، بلکه وجودت به اندازه هزاران نفر ارزش و اثر دارد، پس چراغِ خیرِ خودت را روشن کن.

زیرا یک چراغِ روشن، بهتر از هزاران چراغِ خاموش و مرده است؛ همچنان که یک قامتِ موزون و راست، برتر از هزاران قامتِ خمیده و کج است.