دیوان شمس - غزلیات

عشق، آن حقیقتِ پرورش‌دهنده و نوازشگرِ عاشقان، به جایگاه حقیقی خود یعنی قلبِ آدمی بازگشت. این عشق دارای سیمایی است که هر نقشی جز خود را محو می‌کند و صورت‌های دنیوی را در برابر عظمتش ذوب می‌نماید.

ای جان که به اصلِ خویش بازگشتی، شادمانه و با آغوش باز به درون این خانه (دل) وارد شو و از آنجا به سوی مراتبِ عالی‌ترِ جان گام بردار.

تمام اجزای وجود من در آرزوی خورشیدِ وجود توست؛ آگاه باش که میانِ این ذراتِ ناچیز (انسان‌ها) و خورشیدِ حقیقت، پیوندی دیرینه و عمیق برقرار است.

ذراتِ غبار را ببین که چگونه در پرتو آفتابِ تابان، سرمستانه می‌رقصند؛ کسی که خورشیدِ حقیقت را قبله‌یِ خویش قرار دهد، نمازش نیز چنین رقصِ پرشوری خواهد بود.

این ذرات در رقصِ خورشید، همچون صوفیان به سماع درآمده‌اند؛ اما هیچ‌کس از رمز و رازِ این رقص و نوایِ پنهانی که آن‌ها را به حرکت وامی‌دارد، آگاه نیست.

درون هر دلی، نغمه‌ای مخصوص و ضرب‌آهنگی جداگانه وجود دارد. ما در ظاهر در حالِ رقص و پای‌کوبی هستیم، اما مطربانِ حقیقی که این موسیقی را می‌نوازند، پنهان و پوشیده در ساحتِ غیب هستند.

آن سماعی که در اندرونِ ما برپاست، فراتر از هر رقصِ ظاهری است؛ اجزای وجود ما در آن فضای باطنی، با شکوه و وقاری صدچندان در حالِ رقص هستند.

ای شمس تبریزی! تو پادشاهِ جان‌ها و سلطانِ هستی. همچون تو پادشاهی (محمودی) برای من پیدا نشد و من نیز خود را همچون ایازِ وفادار، بنده و عاشقِ تو می‌دانم.