دیوان شمس - غزلیات

من امروز به اندازه‌ای از شرابِ عشق مست و بیخود هستم که حتی نمی‌توانم تفاوت میان «فیروزه» و «پیروزی» را تشخیص دهم؛ گویی دنیایِ واژگان و معانیِ ظاهری برایم رنگ باخته است.

برای طی کردنِ هر راهی، وجودِ یک راهنمایِ عاقل و هشیار ضروری است، اما در این مسیرِ خاصِ عشق، راهنما کسی جز «مجنون» (عاشقِ دیوانه و بی‌پروایِ الهی) نمی‌تواند باشد.

اگر آن مجنونِ افسانه‌ای (قیس عامری) هنوز زنده است، به او بگویید نزدِ من بیاید تا معنایِ واقعیِ جنون و عاشقی را از من بیاموزد.

اگر می‌خواهی به مقامِ دیوانگیِ من برسی، باید نشان و نقشِ وجودیِ مرا بر جامه‌ی خود بدوزی و خودت را به من شبیه کنی تا در این مسیرِ عشق، گمراه نشوی.

خلیل‌الله (حضرت ابراهیم) در آن روز که در آتش افکنده شد، با زبانِ حال به آتش می‌گفت: اگر ذره‌ای از «من» و خودبینی در وجودم باقی مانده است، آن را با شعله‌هایت بسوزان و نابود کن.

آتش در پاسخ به او می‌گفت: ای پادشاهِ جان، من پیش از تو خواهم مُرد و خاموش خواهم شد، تو خودت برافروز و جلوه‌گری کن.

بهشت و دوزخ در برابرِ جایگاهِ رفیعِ تو، تنها دو خدمتگزارِ مطیع هستند؛ تو به واسطه‌ی اتصال به خداوند، از هر گزند و دوگانگی حفظ شده‌ای.

پیاپی از حق تعالی شرابِ معرفت را دریافت کن و بنوش؛ چرا که در این مقام، تنها عاشق است که ظرفیت و توانِ پذیرشِ این حقیقت را دارد.

به بیمارانِ این جهان تندرستی عطا کن، زیرا در تندرستی و عافیت، هیچ نکته‌ی پنهان یا گرهِ کوری وجود ندارد که نیاز به رمزگشایی داشته باشد.

زمانی که حقیقت ناگفته باقی می‌ماند، برای روح آشکار است، اما وقتی آن را بپوشانی و کتمان کنی، به رازی سر به مهر و مبهم برای روح تبدیل می‌شود.

از بیانِ خصلت‌ها و مقاماتِ شمس تبریزی خاموش باش؛ بهتر است که این گنجینه‌ی عظیم، پنهان و در دلِ جان‌ها مدفون باقی بماند.