دیوان شمس - غزلیات

لبم گفت که من همچون شکر، گنجی از گوهر ارزشمندم؛ به او گفتم که من چنین گوهری ندارم، پاسخ داد که اگر نداری، برو و آن را به دست بیاور.

اگر گوهری نداری، از همین گوهرِ عشقِ من برای خود دامی بساز و اگر این هم ممکن نیست، حتی برای رسیدن به آن وام بگیر. ای عاشق بی‌نوا که نه سیم داری و نه زر، تو به در خانه اشتباهی آمده‌ای، اینجا جای دنیاپرستان نیست.

اگر برای قمار عشق آمده‌ای، باید کیسه‌ای پر از زر (جان‌فشانی و عشق) همراه داشته باشی، وگرنه از کنار این در دور شو و رنج و زحمت خود را ببر.

ما راهزنِ تعلقات دنیوی هستیم و جامه خودخواهیِ سالکان را می‌دریم. اگر تو نیز از جنس ما هستی، وارد شو و از کاسه و کوزه ما (رزقِ معنوی) استفاده کن.

همه چیز در دست ماست و ما مالک همه چیز هستیم، از همه شادتر و خوشبخت‌تریم، حتی اگر کوران و کران (منکرانِ حق) این حقیقت را نبینند و نشنوند.

کسانی که به دنبال خریدِ لباسِ ظاهری (نام و نشان) هستند، با کسانی که لباسِ هستیِ مجازی را می‌درند متفاوت‌اند. این عارفانِ حقیقت‌جو، حرمت و اعتبارِ ظاهریِ دنیاپرستان را از بین خواهند برد.

آن نیرویِ شیطانیِ تن (فرعونِ وجود) توسط نورِ جان (موسایِ درون) نابود می‌شود، تا تمام وجود انسان به جان تبدیل گردد و هر موی تنش زنده و هوشیار شود.

در مسیر عاشقان، چهره زرد و رنگ‌پریده را به عنوان نشانِ عشق بشناس؛ بدان که گوهرِ عشق، اشکِ چشم است و جامه ابریشمینِ آن، خونِ دل خوردن است.

بگو قیمت آن چهره که همچون زر می‌درخشد چیست؟ قیمت آن لعلِ لبِ یار است. قیمتِ اشکی که همچون مروارید است چیست؟ قیمت آن نگاهِ معشوق است.

من بنده آن ساقیم که تا ابد باقی است؛ بنابراین عالمِ ما (دنیای معنوی) همیشه برقرار است، در حالی که دنیایِ مردمِ ظاهربینِ عالمِ فانی، گذرا است.

هر کس که متولد شد، می‌میرد و جانش را به مأمور مرگ می‌سپارد؛ اما عاشق از کسی زاده نشده و عشق پدر و مادری ندارد (عشق امری ازلی و ابدی است).

اگر تو از این سمت و سو (اهلِ حق) نیستی، همچون قفایِ سر، پشتِ سر بنشین و اگر پشت‌سر هم نیستی، همچون سپر رو به جلو بیا.

همچون سپر، بی‌خبر از خود (تخلیه شده از نفس) پیش بیا و ببین؛ چرا که از اثرِ ضربه دوست (عشق)، کسانی که به ظاهر باخبرند، بی‌خبر و محو می‌شوند.