دیوان شمس - غزلیات

آن بخشی از عمر که بدون حضور عشق سپری شده است، به حساب نیاور و آن را زندگی مپندار. عشق همچون آب حیات است؛ پس آن را با آغوش باز در دل و جان خود بپذیر.

هر کسی که بویی از عشق نبرده است، مانند ماهی بیرون از آب است که در حال جان دادن است. چنین فردی اگرچه در ظاهر مقامی بلند مانند وزارت داشته باشد، در حقیقت مرده و پژمرده است.

وقتی عشق پرده از رخ برمی‌دارد و جلوه‌گر می‌شود، هر موجود مرده‌ای دوباره جان می‌گیرد؛ همان‌طور که با آمدن بهار، از شاخه‌های خشک و پیر درختان، برگ‌های تازه و جوان می‌روید.

کسی که شکارِ عشق شود و به دامِ آن بیفتد، دیگر مرگ بر او دسترسی ندارد و اسیرِ آن نمی‌شود. وقتی عشق سپرِ محافظ تو باشد، تیرِ حادثات و مرگ به تو کارگر نخواهد شد.

آیا از خدا روی گرداندی و راه بهتری برای خود پیدا کردی؟ (هرگز چنین نیست). پس به سوی راهِ حق بازگرد و سرگردان و بی‌هدف در بیراهه‌ها قدم نگذار.

این بسته شکر (عشق) را بخر و از آن بهره‌مند شو؛ اگر آن را نمی‌خری، پس تلخ‌کام و ترش‌رو (در رنج و افسوس) باقی بمان. عاشقِ این راهبر و پیشوا شو، وگرنه راهی جز نابودی و فنا باقی نمی‌ماند.

همه جان‌های پاک که اکنون اسیرِ قفسِ تن و دنیای خاکی شده‌اند، نیازمندِ رهایی هستند. عشق در این جهان، زرِ وجود خود را نثار کرد تا این جان‌های اسیر را از بندِ خاک آزاد کند.

ای کسی که فکر می‌کنی در زنبیلِ تو چیزی (نانی) نیست و گمان می‌کنی فقیری، به عمقِ همان زنبیلِ خود نگاه کن و ببین که حقیقت در درونِ خودت نهفته است.

هوشیار و چابک باش و مردانه قدم پیش بگذار؛ خداوند به تو انواع نعمت‌ها و کمالات را عطا خواهد کرد. با عشق، خاکِ سیاه به طلا تبدیل می‌شود و خونِ تیره به شیرِ گوارا مبدل می‌گردد.

ای مایه افتخار تبریزیان، ای شمسِ حق و دین! حضور پیدا کن تا پایِ دلِ من از گرفتاری در آب و گلِ دنیا، رهایی یابد و سبک‌بال شود.