دیوان شمس - غزلیات

مرا به عنوان یک مهمانِ غریب یا یک فرد بیگانه مپذیر که با تو نسبتی ندارم؛ من فراتر از این‌ها هستم. همچنین مرا فقط در حد یک خادم یا زیردستِ خود درنظر نگیر؛ زیرا رابطه ما رابطه‌ای فراتر از سروری و بندگی ظاهری است.

من آن‌قدر با تو نزدیکی دارم که گویی همسایه دیواربه‌دیوارِ آن احسانِ تو هستم، پس مرا صرفاً به چشم یک همراهِ عادی یا کسی که تنها در غم و رنج یاری‌اش می‌کنی، نبین.

دریای رحمت و بخشش تو بر سر همه جهانیان سایه افکنده و شامل همه است؛ پس مرا که در طلبِ این رحمتِ تو تشنه‌ام، به عنوان یک بیمار یا مستحقِ درمانِ جداگانه درنظر مگیر، بلکه مرا در سیلِ رحمتِ عامِ خود غرق کن.

خورشید به هر سنگی می‌تابد و هر ذره‌ای از نورِ آن بهره‌ای می‌برد؛ تو هم مرا که بی‌قرارِ دیدار تو هستم، تنها در ردیفِ منتظرانِ عادی یا کشته‌شدگانِ راهِ عشق قرار مده، بلکه وصال را نصیبم کن.

از آنجا که لطفِ بی‌کرانِ تو، گناهِ گناهکاران را می‌سوزاند و پاک می‌کند، مرا تنها با برچسبِ توبه‌کننده یا مستغفرِ درگاهِ خود نشناس؛ زیرا رحمتِ تو فراتر از این اوصاف است.

همچنان که هر پرنده‌ای با بال و پرِ تو پرواز می‌کند و از نیرویت بهره‌مند است، مرا که در پیِ پروازِ معنوی‌ام، به چشمِ پرنده‌ای ضعیف (صعوه) نبین، بلکه مرا با عظمتِ پروازِ مردانِ بزرگِ الهی (جعفر طیار) بسنج.

پرواز به سوی تو با صدها بال و پر هم بدونِ یاری و مددِ تو ممکن نیست؛ پس مرا در این دامِ دنیوی که برایم گسترده‌ای، گرفتار مپندار، بلکه دستم را بگیر.

تو به خفتگانِ غفلت‌زده، اسرارِ نهان را نشان نمی‌دهی؛ پس مرا که در پیِ توام، خفته به حساب نیاور، بلکه مرا حاضر و بیدار در محضرِ خود بشمار.

نشانه سوختنِ جگر و رنجِ درونم آشکار است، پس این اشک‌ها و رخساره‌ی زردرنگِ مرا که گواه بر عشقِ من است، نادیده نگیر.

مجنون با عشقِ تو، از مرزهای عقلِ جزئی عبور کرد و به باغی فراتر از آن دست یافت؛ او در مستیِ جنون، به عقلِ محدودِ بشری می‌خندید و آن را حقیر می‌شمرد.

من با همان جنونِ عشقِ تو خوشم، پس دیگر به دانش‌ها و فنونِ ظاهری نیازی ندارم؛ حالا که تو با من هم‌بستر و همراه شدی، دیگر به دنبال بسترِ فیزیکی و هموار نباش.

چشم‌های مستِ تو باعثِ ویرانیِ دل و عقلِ همه است؛ پس مرا با چهره‌ای همچون ماه و گونه‌ای همچون گلنار درگیرِ ظواهر مکن.

قامتِ بلند و موزونِ تو (که به درخت عرعر تشبیه شده) قامتِ راستِ مرا خمیده و دوتا کرد؛ پس از این نشانه‌ها و زلفِ پیچیده‌ات، مرا به بندِ اسارت نکش.

این تصویرها و صورت‌ها همه جلوه‌های عشق هستند؛ عشقِ حقیقی بدون صورت و بی‌کران است، آن را به دریایی که در آن خارهای خطرناک وجود دارد، محدود مکن.

من همچون خاکی ناچیزم و تو آن ماهِ درخشانی که بر گردِ من می‌چرخی؛ پس مرا هم‌ترازِ این آسمانِ چرخان و دنیای مادیِ ناپایدار مپندار.

من در کویِ تو خوشحالم، حتی اگر خانه‌ام ویران شود؛ من با بویِ تو زنده‌ام، پس مرا با نافه تاتار (که عطری دنیوی است) سرگرم مکن.

سرم یک میخانه است، پس این ساغرِ ظاهری را بشکن؛ رخسارِ من از عشقِ تو همچون زر ناب است، آن را با معیارِ مادی (خروار) اندازه مگیر.

دلم بتکده‌ای از عشق تو شده، پس آزر (بت‌تراش) را بگو که بت نتراشد (چون بتِ من تویی)؛ سرم نیز میخانه شده، پس آن را به عنوانِ یک میخانهِ عادی درنظر نگیر.

کفر و اسلام مفاهیمی است که در زمانه پدید آمده، اما عشق از ازل بوده است؛ پس کسی را که عشق به کشتن داده، در دسته‌بندی‌هایِ کافران یا مؤمنان قرار مده.

بانگِ بلبلِ عاشق را بشنو و نعره‌یِ خرِ نفس را رها کن؛ چشمت را به گلستانِ جمالِ حق بدوز و درگیرِ خارهایِ بی‌حاصلِ دنیا مشو.

دیگر بس کن و طبلِ رسوایی مزن که این‌ها برایِ دیگران است؛ من خود حجابِ خویشتنم (اغیارِ خودم هستم)، پس به دنبالِ بیگانگانِ دیگر نباش تا مرا به آن‌ها مشغول کنی.