دیوان شمس - غزلیات

ای خردمند، زود برخیز و حرکت کن؛ زیرا جنبش و توجهِ ساقیِ الهی سبب می‌شود که مستیِ عرفانی و آگاهی تا اوجِ وجود و اندیشه‌ات بالا بیاید.

روحِ تو که تا پیش از این چون پیاده‌ای در بند بود، به راه می‌افتد و درهای گنجینه‌یِ اسرار باز می‌شود؛ چهره‌ای که همچون ستاره‌یِ زهره درخشان است، اگر در برابرِ حقیقتِ مطلق (ماه) قرار گیرد، شاید در نظرِ نخست به خطا، آن را همان ماهِ کامل بپنداری.

بیش از این در آسایش و سکون نمان و دست از صبرِ منفعلانه و ساختن با شرایطِ موجود بردار. رنج و تلاشِ سختِ راه را برگزین، همان‌طور که ظرفِ غذا برای پخته شدن، ناچار است بر روی آتشِ شعله‌ور قرار گیرد.

اگر تو ای معشوق، در هر گذرگاه عشوه و طنازی نمی‌کردی تا مرا به خود مشغول داری، شبِ هجرانِ من به پایان می‌رسید و روزِ وصال آشکار می‌شد و پرچمِ پیروزیِ من بر قله‌یِ صبحِ روشن برافراشته می‌گشت.

برخیز و حرکت کن؛ چرا که حرکت و سفر از ماندن در زیرِ خورشیدِ عالم‌گیر بهتر است. قدم از چهاردیواریِ خویش بیرون بگذار و همه را نیز با خود به این سفرِ جان‌بخش همراه کن.

این سفر را در نهان و دور از چشمِ اغیار انجام بده و از جسمِ خود به سویِ عالمِ جان سفر کن. از فراتِ معرفت آبِ حیاتی بردار و بر آبِ خضر (که نمادِ جاودانگی است) بیفشان تا به حقیقتِ نهایی دست یابی.

همچون بلبلی که با شنیدنِ آوازش به سویِ گلزار شتافتی، اکنون که به آن باغِ حقیقت رسیدی، دیگر به آواز بسنده نکن و دل به خودِ درخت و اصلِ حقیقت ببند.

در کنارِ آن درخت (اصلِ حقیقت) چون فاخته نغمه‌سرایی کن؛ چرا که حقیقت‌جویِ راستین، در این طریقت به شنیده‌ها و خبرها اکتفا نمی‌کند و تنها به دنبالِ شهودِ قلبی است.