دیوان شمس - غزلیات

شادی‌هایی را که از عوامل بیرونی و مادی به دلت می‌رسد، ارزشمند ندان و به دنبالش نرو؛ اما آن شادی که از درونِ جانت می‌جوشد، حقیقت محض و شکرِ گوارا است.

خداوندا، جان مرا از دست این دو «فراش» (شادی و غم که بستر جهان را برای ما پهن می‌کنند) آزاد کن و به من توفیق ده که همچون اصحاب کهف، فارغ از هیاهوی زمانه و بی‌خبر از بازی‌های دنیا، به آرامش برسم.

غم، همچون سایه‌ای جدایی‌ناپذیر در پی شادی است. چون این دو از هم جدا نمی‌شوند و همزاد یکدیگرند، بهتر است که دل از شادی دنیوی نیز برکنی.

همان‌طور که شب به دنبال روز می‌آید، غم نیز همواره در پی شادی است. وقتی نشانه‌ای از روز (شادی) دیدی، آگاه باش که گریزی از شب (غم) ممکن نیست.

در بازیِ تقدیر، اگر به دنبال غم بدوی، شادی به دنبالت می‌آید و اگر به دنبال شادی بروی، غم بر سرِ راهت کمین کرده است؛ چرا که این دو همواره با هم هستند.

همواره آن نهنگ (مرگ یا نیستی) را به یاد داشته باش که سرانجام ما را در خود فرو می‌برد تا جایی که دیگر فهم، خیال، خوبی، زشتی و همه اجزای این جهان مادی رنگ ببازد.

همچون شمعی تزیینی که آتش، ذاتِ مومی‌اش را در خود می‌سوزاند و ذوب می‌کند، تو نیز باید آن تصویرِ ظاهری و نقاشی‌شده‌ی وجودت را در دریای بی‌پایان حقیقت رها کنی تا فانی شوی.