دیوان شمس - غزلیات

من اخلاق ناخوشایندی دارم و از این بابت در تنگنا و ملال هستم، مرا عفو کن؛ چرا که خوی و خصلت من جز با دیدار روی زیبای تو، به خوشی و نیکی گرایش پیدا نمی‌کند.

هنگامی که از تو دور هستم، مانند فصل زمستان سرد و افسرده‌ام و اطرافیان از رفتار من در رنج‌اند؛ اما وقتی در کنار توام، وجودم همچون گلستان شکوفا می‌شود و خلق و خویم طراوت بهار را می‌یابد.

بدون نور حضور تو، خردم ناآگاه است و هر سخنی که بر زبان می‌آورم منحرف و کج‌معناست؛ من از ناپختگی عقلم شرمگینم و عقلم نیز در برابر درخشش نور جمال تو، خجلت‌زده و کم‌فروغ است.

درمان آب آلوده و بدبو، بازگشتن و آمیختن با آب زلال رودخانه جیحون است؛ همان‌طور که درمان خوی ناپسند و تند، دیدار و نظاره کردن روی معشوق الهی است.

جان خود را همچون آبی محبوس در گردابِ تنِ خاکی می‌بینم؛ از این رو برای رهایی و پیوستن به دریای بیکران حقیقت، خاکِ تعلقات دنیوی را از سر راه خود برمی‌دارم.

تو دارویی حیات‌بخش و پنهانی در اختیار داری که آن را به ناامیدان می‌بخشی تا پیش از آنکه از شدت حسرت و دوری، فریاد ناامیدی برآورند، آن‌ها را آرام کنی.

ای دل، تا می‌توانی چشم از دیدار معشوق برندار؛ چه او از تو فاصله بگیرد و بی‌اعتنایی کند و چه تو را به سوی خود بخواند و در آغوش گیرد، در هر دو حال چشم از او برمدار.