دیوان شمس - غزلیات

اگر قرار است که مست شوی و شرابِ عشق بنوشی، تنها از دستِ دلبرِ ما بنوش؛ از دستِ آن یارِ آتشین‌رخساری که زیبایی‌اش عالم‌سوز و بی‌بدیل است.

شایسته نیست که همچون برق، به‌سرعت خرمنی را بسوزانی و نابود کنی؛ بلکه همچون کشتِ کوهستان باش که بی آنکه آسیبی ببیند، سیراب می‌شود و از رحمتِ آسمانی بهره می‌گیرد.

اگر می‌خواهی همچون مجنون، پرده‌ی عقلِ جزئی را بدرانی و از قیدِ عقلِ مصلحت‌بین رها شوی، شرابِ عشقِ پایدار را از منبعی بنوش که در عالمِ مکان و جهت نمی‌گنجد.

اگر دلتنگ و بی‌رنگ‌ورو هستی، به زیرِ سایه‌ی گلستانِ حقیقت بنشین؛ و اگر گرفتارِ خمودگی و اندوهِ ناشی از جدایی هستی، از این شرابِ برگزیده بنوش.

این ساقیِ حقیقی از مستانِ ریاکار و اهلِ تظاهر گریزان است؛ اگر فردی آزاده و بی‌قید نسبت به قضاوت‌های مردم هستی، شرابِ حقیقت را نه پنهانی، بلکه آشکارا بنوش.

اگر در جستجوی هم‌نشینانی همچون بایزید بسطامی و فضیل عیاض (کرخی) هستی، در این دنیای پست و تاریک شراب منوش؛ بلکه در جایگاهِ والایِ معنوی و آسمانی به این فیض دست یاب.

اگر کار و پیشه‌ای داری، به همان کارِ خود مشغول باش؛ اگر همچون مجنونِ واقعی عاشقِ یوسفِ جان نیستی، پس به همان نانِ دنیویِ زلیخا قناعت کن.

کسی دکان و کار و بارِ خود را ویران می‌کند که بی‌کار و سرگردانِ جهان باشد؛ حال که طوفانِ بلا تو را با خود نبرده است، به همان آبِ معمولیِ سقا قناعت کن و ادعای مستیِ عشق مکن.

ای که همچون کف‌گیر دورِ دیگِ دنیا می‌چرخی تا سهمی بگیری، از این کار دست بردار؛ ای تهی‌دست، اگر از شرابِ عشق بی‌بهره‌ای، به همان حلوا و خوراکی‌های دنیوی دل‌خوش باش و ریا مکن.

در این بازارِ پرآشوب، اگر همچون مجنون، تنِ خود را پر از زخمِ عشق کرده‌ای و به شاهدِ مقصود طمع بسته‌ای، آماده باش که شمشیرِ جفا و سختی‌های راه را تحمل کنی.

اگر مشتاقِ اشراقات و انوارِ الهیِ شمسِ تبریزی هستی، جامِ صبر و پرهیزگاری را بدونِ هیچ بی‌میلی و بیزاریِ درونی سر بکش.