دیوان شمس - غزلیات

عارفان حقیقی در یک لحظه به دو عید (شادی‌های بزرگ روحی) دست می‌یابند، در حالی که دنیاداران و کوته‌فکران (که به عنکبوت تشبیه شده‌اند) تنها سرگرمِ اندوختنِ چیزهای بی‌ارزش و ناچیز مانند مگسِ خشک‌شده هستند.

عارفان مانند شمع‌هایی هستند که در حقیقت به خورشید تبدیل شده‌اند؛ آنان تابشِ نورِ وجودشان برای این است که تاریکی‌های جهل و گناه را از میان بردارند و از بین ببرند.

هر ذره از وجود آنان مانند نفخه صور (صدای رستاخیز) عمل می‌کند تا به واسطه آن، تو را که در برابر هوس‌ها و دنیا شهید (کشته) شده‌ای، دوباره زنده و سعادتمند کنند.

این آسمان کهنه و سپهرِ دایره‌وار، مطیع و فرمان‌بردارِ آنان می‌چرخد تا هرچه در وجود آنان کهنه و قدیمی شده است را به امری تازه و نو تبدیل کند.

با وجودِ حسادتِ حسودان که می‌خواهند تو را از محبوبت دور کنند و بین تو و حقیقت فاصله بیندازند، این اراده آنان کارگر نیست.

عارفان حتی حسودان را نیز با سلاح عشق و گذشت می‌خرند و جذب می‌کنند، تا جایی که همه آنان را به جمعِ طالبانِ حقیقت و مریدانِ خود بدل می‌سازند.

عارفان خود، کیمیایِ سعادت هستند و در تمام کارهایی که انجام می‌دهند، حقیقت و سعادت را به وضوح می‌بینند.

افلاک و ستارگان نیز کیمیاگری می‌کنند (تأثیرگذارند)، اما تغییراتِ حاصل از آن‌ها بسیار طول می‌کشد و در مدتی بسیار دراز رخ می‌دهد.

حتی آن تأثیرگذاریِ افلاک نیز در واقع از ماهِ غیبی (سرچشمه حقیقت) دزدیده شده است؛ همان حقیقتی که گاهی پاک و گاهی به دلیلِ ضعفِ بینشِ ما، پلید جلوه می‌کند.

چه لحظه خوشی است آن دمی که تمامِ اجزایِ هستی را فارغ از هرگونه ترکیب و ساختارِ مادی، به یگانگی و وحدت می‌رسانند.

سخن گفتن را تمام کن و درِ تنور را ببند تا این جانِ تو که مانند نانِ نپخته است، فرصت یابد تا جا بیفتد و آماده شود تا آن را در آبگوشتِ حکمت خیسانده و گوارا کنند.