دیوان شمس - غزلیات

هنگامی که زمان نماز مغرب فرا می‌رسد و خورشید غروب می‌کند، درهای حواسِ ظاهری بر روی انسان بسته می‌شود و در مقابل، مسیرِ ورود به عالم غیب و حقایق پنهان باز می‌گردد.

فرشته‌ی خواب، ارواح آدمیان را همانند شبانی که گله‌ی خود را جمع‌آوری و هدایت می‌کند، گرد هم می‌آورد و از دنیایِ بیداری به ساحتِ رویا هدایت می‌کند.

روح در آن عالمِ بدون مکان، به سویِ دشت‌های سرسبزِ روحانی رهسپار می‌شود و در آن‌جا شهرها و باغ‌های شگفت‌انگیزی را می‌بیند که در دنیایِ مادی وجود ندارند.

وقتی خواب، تصاویر و نقش‌ونگارهایِ دنیایِ مادی را از دیدگانِ روح پاک می‌کند، روح هزاران صورت و چهره‌ی شگفت‌انگیزِ عالمِ بالا را مشاهده می‌کند.

گویی جانِ انسان همیشه ساکنِ همان عالمِ روحانی بوده است؛ به همین دلیل، در آن حالت نه به یادِ دنیای مادی می‌افتد و نه اندوه و ملالِ آن جهان گریبان‌گیرش می‌شود.

روح از بارهای سنگین و دلبستگی‌هایی که در این دنیا به خاطرشان می‌لرزید و نگران بود، چنان آزاد و رها می‌شود که دیگر هیچ غمی او را آزرده نمی‌سازد.