دیوان شمس - غزلیات

نزد کسانی که قدر سخن را می‌دانند، کلام، ارج و قربی والا دارد؛ چرا که ریشه‌ی سخنِ حقیقی از عالم بالاست و چنین سخنی هرگز خوار و بی‌مقدار نیست.

اگر سخنی که بر زبان می‌آوری، نیکو و پرمغز نباشد، هزارانِ آن نیز ارزشی ندارد؛ اما اگر کلامت سنجیده و نیکو باشد، حتی یک کلمه‌ی آن به اندازه هزاران سخنِ بیهوده ارزش دارد.

سخن زمانی پرده از حقیقت برمی‌دارد و آنگاه است که تو می‌توانی عمق و ارزش آن را درک کنی که در حال توصیفِ صفاتِ خداوندِ آفریننده باشد.

هنگامی که سخن، حقیقتِ خود را آشکار می‌کند، آن‌چنان والا و باعظمت است که گویی خداوند نیز آن را در پناه خود می‌گیرد؛ پس خوشا به حالِ کسی که در برابرِ چنین کلامی، رازدار و امانت‌دار باشد.

از بالاترین نقطه آسمان (عرش) تا پایین‌ترین نقطه زمین (ثری)، همه چیز و همه ذرات، گویا هستند و در حال سخن گفتن‌اند، اما تنها کسی می‌تواند این حقیقت را درک کند که بصیرتی آسمانی و بلند داشته باشد.

سخن، خود عینِ علم و عملِ الهی است؛ اما اگر از ما سخنی مطالبه کنی، برای ما سخن گفتن باید همراه با کار و عمل باشد تا ارزشمند گردد.

همان‌طور که پرندگانِ ابابیل توانستند لشکری عظیم را درهم بشکنند، سخن نیز لشکری پنهان است که اگر اراده کند، چه میدان‌های نبردی که می‌تواند برافروزد و پیروز شود.

همان‌گونه که یک پشه کوچک توانست نمرودِ مقتدر را از پا درآورد، مشخص می‌شود که قدرت‌های بزرگ می‌توانند در برابرِ ابزارهای کوچکِ پنهانی مغلوب شوند؛ سخن نیز چنین سلاحِ پنهانی است.

همان‌طور که با اشاره‌ای (توسط پیامبر)، ماه به دو نیم شد، تیغِ کلام و نگاهِ تیزبینِ احمدی (پیامبر) نیز چنان نافذ است که گویی دل‌ها را شکافته و منقلب می‌کند.

اگر تو خواهانِ درکِ باطن و حقیقتِ این سخن هستی تا بتوانی آن را در دست بگیری و صاحبش شوی، من آن را به تو می‌سپارم، به شرط آنکه آمادگی و دستیاری (هم‌دلی) برای دریافت آن داشته باشی.