مثنوی معنوی - دفتر پنجم

ای کسی که نیاز به حق در تو موج می‌زند و جانت با صدق و راستی پیوند خورده؛ راستی و صداقت تو از کوه استوارتر و از دریا عمیق‌تر است.

نشانه مرد حقیقی آن است که هنگام برانگیخته شدن شهوت، لغزش نمی‌کند و تعادل فکری‌اش را از دست نمی‌دهد؛ به گونه‌ای که عقلش در برابر طوفان شهوت، همچون کاهی ناچیز در برابر کوه نمی‌شود.

همچنین هنگام بروز خشم و کینه، صبر و شکیبایی‌اش از دست نمی‌رود و در تصمیم و استواریِ قدم‌هایش متزلزل نمی‌شود.

مردانگی واقعی به ویژگی‌های فیزیکی و ظاهری نیست؛ وگرنه اگر ملاکِ مرد بودن فقط اندام‌های جنسی یا ریش بود، حیوان نیز در این ویژگی‌ها شریک است و باید برتر از انسان باشد.

وقتی خداوند در قرآن گروهی را به عنوان «رجال» (مردان الهی) ستوده است، آیا می‌توان گفت این جسمِ خاکی و فانی با ویژگی‌های ظاهری می‌تواند به آن مقام و جایگاهِ معنوی برسد؟

ای انسان، ارزش این روحِ حیوانی که تنها در پی خور و خواب است چیست؟ سری به بازار قصابان بزن و بنگر که گوشت و بدنِ حیوان چه ارزشِ محدودی دارد.

هزاران انسانی که تمام همتشان شکم‌پرستی و لذت‌جویی است، ارزششان از چربی و دُمی که در قصابی‌ها به فروش می‌رسد، کمتر است.

کسی که در برابر شهوتِ خویش، عقلش همچون موشی ضعیف و شهوتش همچون شیری درنده می‌شود، در حقیقت اسیر و بنده‌ی خواهش‌های خویش است.