مثنوی معنوی - دفتر پنجم

کسی مشغول خوردن نانِ ویژه‌ای بود. فردی سائل از او پرسید: تو که اهل معرفتی، چرا این‌گونه با ولع و اشتیاق به نان روی آورده‌ای؟

آن شخص پاسخ داد: وقتی گرسنگی با صبر و خویشتنداری همراه شود و شدت یابد، حتی نان جو که غذایی ساده است، در کام من همچون حلوای لذیذ شیرین می‌شود.

بنابراین، چون می‌توانم با صبر و تحمل، هر غذای ساده‌ای را به شیرینی تبدیل کنم، گویی همیشه در حال خوردن حلوا هستم؛ چرا که به ناچار و از روی خردمندی، این صبر و استقامت را پیشه کرده‌ام.

در واقع، گرسنگی بر هر کسی مسلط نمی‌شود و او را خوار نمی‌کند؛ این جهان گستره‌ای پهناور است و کسانی که اسیر شکم‌بارگی نیستند، از این قید و بند رهایند.

خداوند این نوع از گرسنگیِ قدسی و عارفانه را به بندگان خاص خود عطا کرده است تا آنان در پرتوِ این ریاضت و گرسنگی، همچون شیران، قدرتمند و جسور شوند.

مگر به هر انسان پست و گدامنشی، چنین گرسنگیِ والایی می‌دهند؟ خیر؛ چرا که برای آنان خوراکِ مادیِ فراوانی در دسترس است و آنان را به همان نانِ ظاهری سرگرم کرده‌اند.

به آنان می‌گویند: بخور و بیاشام! چرا که تو به همین ارزانی و مرتبه پست راضی هستی. تو مرغِ عالی‌رتبه و شکاری نیستی، بلکه تنها پرنده‌ای هستی که به خورده‌نانِ دنیا قانعی.