مثنوی معنوی - دفتر پنجم

از آنجا که دلِ تو از حقیقتِ معنوی خالی است، مانند آبی که در عمقش چیزی نیست، تنها بازتابِ چهره‌های بیرونی و ظواهرِ دنیوی را در خود نشان می‌دهد و به عمق راهی ندارد.

پس چون باطنِ تو هنوز پاک و مصفا نشده است، جانت همچون خانه‌ای است که از موجودات پلید و خوی‌های حیوانی و وحشی پر شده است.

ای که مانند خری از سرِ لجاجت و نادانی در همان حماقت و حیوانیتِ خود مانده‌ای، چگونه می‌توانی رایحه و درکی از نفس‌های حیات‌بخشِ پیامبرگونه (معنوی) به دست آوری؟

چگونه می‌توانی حقیقت را تشخیص دهی، اگر فکر یا خیالی در ذهن تو پدیدار شود؟ تو نمی‌دانی که این اندیشه از کدام سرچشمه (شیطانی یا الهی) برآمده است.

دلیلِ اینکه در مسیرِ زهد و ریاضت، گاه خیالی در ذهنِ سالک پدیدار می‌شود، آن است که این خیالاتِ باطل از درونِ او روفته و پاک‌سازی شوند تا جان صیقل یابد.