مثنوی معنوی - دفتر چهارم

پرتوِ آن شیدایی و وجدِ بی‌پایان که پیامبر به آن دست یافته بود، چون به آن شخصِ ساده‌لوح و نادان رسید، او نیز به همان حالِ خوش و مستی درافتاد.

بنابراین، آن شخص از سرِ شادیِ بیش از حد، پرحرف شد و چون مستی‌اش از روی بی‌ادبی بود، احترام و ادب را کنار گذاشت و به سخنانِ آشفته و نابه‌جا روی آورد.

البته این‌گونه نیست که حالاتِ معنوی (مستی) همه‌جا ایجاد شر و بدی کند، اما برای کسی که ادب و ظرفیتِ درونی ندارد، این جذبه‌، او را در نادانی و بی‌خردی غرق‌تر می‌کند.

اگر کسی عاقل و دارای اصالت باشد، با این حالِ معنوی، شکوه و ارزشش افزون می‌شود، اما اگر کسی ذاتاً بدخوی و شرور باشد، با این تجربه بدتر و زشت‌خوی‌تر می‌شود.

اما چون بیشترِ مردم ذاتاً ناپسند و تربیت‌نشده‌اند، دسترسی به این میِ حقیقت و اسرارِ الهی را از همه پنهان و محدود کرده‌اند تا از آشوبِ ناشی از آن جلوگیری شود.